post

"Voici Len Bias … Tu dois le ramener à la vie"

– Boston Celtics choisit … Lena Biasa de l'Université du Maryland – a annoncé le commissaire de la NBA, David Stern, avec une onction marquée. Au son de son nom, le jeune homme mince se leva brusquement de sa chaise. Un peu effrayé, peut-être même un peu surpris? Bien qu'il fallait très bien l'attendre lors de sa lecture. Comme il sied à la renommée académique – rapide. En fin de compte, il est tombé à un deuxième numéro extrêmement prestigieux dans le projet annuel. Lenny arborait un sourire plein de contentement et de joie pure et innocente. Il traversa la plate-forme pour serrer la main de Stern et sceller l'adhésion de la famille NBA.

Il ne pouvait pas savoir que non seulement il ne deviendrait pas une star de la ligue, bien que beaucoup l'avaient promis, mais qu'il ne ferait pas ses débuts du tout.

***

Il est passé sous le bras d'un des officiers. Excité, légèrement stressé, 22 ans. Il a fait d'autres pas sans sentir le sol. Il nageait dans l'air comme une transe, submergé par une euphorie croissante. Il était en route vers un monde dont il avait rêvé presque toute sa vie – son «rêve américain» venait de se réaliser. Un coup du sort chanceux a décidé qu'il devrait atterrir dans une équipe de grands Celtics qui venait de remporter le championnat. En finale, le Houston surclasse presque les Rockets et joue toute la saison, peut-être le plus beau basketball de tous les temps. Même si nous regardons ce qui se passe à partir de 2018, pas de 1986.

À l'avenir, Bias a allumé un diseur de cigares avec Red Auerbach. Des vents au même étage que le légendaire Bill Russell ont été victorieux, complétant tellement de bagues de championnat qu'il n'a pas les doigts pour les porter tous en même temps. Il devait se développer aux côtés de Larry Bird lui-même. À l'époque, il était – non sans raison – considéré comme le plus grand joueur d'ailiers de cartes que la NBA ait jamais vu. En tout cas, de nombreux experts maintiennent cette opinion à ce jour, même en tenant compte des exploits spectaculaires de LeBron James. Bias, qui apparaissait dans la même position, se préparait pour le successeur de Bird, de plus en plus harcelé par des maux de dos insupportables.

Lenny devait devenir le nouveau héros d'une foule fanatique d'une salle appelée le Boston Garden, où les Celtics n'ont perdu qu'une seule fois lors de la saison de championnat 1985/86, où ils n'ont pas été touchés lors des matches de barrage.

Le phénomène dans ce domaine peut s'expliquer de plusieurs manières. Avant tout, il s'agissait de réunir un public complètement obsédé par le basket-ball. Quinze mille fanatiques, prêts à cracher, défier, vomir, donner des coups de pied et, de toutes les manières possibles, agacer les invités de l'équipe, juste pour les équilibrer. L'atmosphère dans Boston Garden était chaleureuse à cause d'un dopage négatif et violent. Et chaud … Juste dans le sens de la température. Kareem Abdul-Jabbar, une légende des Los Angeles Lakers, a déclaré dans les médias que jouer dans le jardin lui rappelait de courir pendant 48 minutes après un sauna à vapeur, bien sûr, dans les vêtements. Il est arrivé que lors de matchs à Boston, les joueurs de l'équipe en visite – y compris Jabbar lui-même – utilisent des masques à oxygène pour maintenir le corps en si bonne forme. Les juges s'évanouissent parfois de déshydratation lors de matchs particulièrement difficiles et dynamiques. Et Larry Bird avec un sourire muet sur ses lèvres a déclaré aux journalistes qu'il s'était joliment jeté à la poubelle quand il faisait si beau et chaud dans le couloir.

Le Red Auerbach susmentionné, la légende absolue du Celtic, a été personnellement accusé d'avoir intentionnellement augmenté la température à l'intérieur de l'usine dans les années 1980. Des représentants des Lakers de Los Angeles l'ont directement accusé d'avoir allumé la chaleur dans leur garde-robe les jours chauds, tandis qu'en hiver, les radiateurs boulonnés laissaient sa jambe geler. – Toutes les histoires que vous entendez sur Auerbach … La plupart d'entre elles sont des vérités honnêtes – a raconté Lon Rosen, l'un des activistes des Lakers, qui s'est ensuite connecté aux joueurs de baseball des Los Angeles Dodgers. – La penderie de la chambre avait une odeur sale, dégoûtante. Auerbach a embauché des gens qui ont appelé nos joueurs après la nuit sur les téléphones de l'hôtel et ne les ont pas laissés dormir. C'était un esprit de basket-ball unique, mais aussi un invité très enfantin.

– Une fois pendant l'échauffement d'avant-match, nous avons vu un pack d'eau que les Celtics nous ont laissé – se souvient de Dave Wohl, membre du personnel de formation des Lakers. – L'entraîneur Pat Riley a ordonné que le contenu soit versé dans l'évier, bien rincé et rempli. Il a dit: "Qui sait ce que les Celtics pourraient remplir pour nous rendre malades."

Des rumeurs sombres, bien sûr, ont nié les habitants de Boston. M. L. Carr, un athlète de longue date et plus tard également entraîneur des Celtics, a fourni: – Tout ce que vous entendez n'est pas vrai. Je ne pense pas que Red ait augmenté la température dans le vestiaire des invités quand il faisait vraiment chaud dehors. Il a juste coupé l'eau froide pour eux.

C'est là que Len Bias devait atterrir. Athlétiquement construit, extrêmement talentueux, avec une belle carte d'université. Représente la jeunesse afro-américaine comme modèle. Le matériau parfait pour la prochaine superstar de l'État du Massachusetts ou de toute l'Amérique en basketball.

***

C'était le 17 juin 1986, lorsque David Stern – dans la soirée – a lu son nom lors de la cérémonie de rédaction afin que le jeune homme enthousiaste puisse enfin mettre le chapeau du logo des Celtics sur ses cheveux rasés. Deux jours plus tard, vers 14 heures À 6h30 du matin, un étudiant de Brian Tribble de l'Université du Maryland et un bon ami de Bias ont également tenté, à l'exemple du commissaire de la NBA, d'exprimer les personnalités de l'étoile montante du sport américain, mais sa langue était insupportablement emmêlée. Il a rugi à un point tel que le coordinateur, qui a reçu des appels d'urgence, a longtemps traité la conversation comme une plaisanterie idiote à propos d'un salaud à moitié conscient. Pas étonnant qu'il ait finalement eu un salaud à moitié conscient.

"J'ai besoin d'une ambulance spatiale … 1103 au Washington Hall College." Tribble scintilla d'une voix craquante. – C'est urgent. C'était Len Bias et il est juste allé …

– De quoi tu parles? – rugit un monsieur réticent au service du numéro d'urgence 911.

"Je dis que quelqu'un a besoin … Len Bias a besoin d'aide."

– Je ne m'intéresse pas à son nom. Quel est le problème – Le gars de l'autre côté du casque a visiblement perdu patience, encore plus effrayé par l'élève confus. C'était une erreur de souligner le nom célèbre – la probabilité que toute la situation ne soit qu'une blague idiote a immédiatement augmenté. Mais Brian n'a pas eu le temps d'effectuer une analyse approfondie. Il a paniqué.

"… Il ne respire pas."

Ce n'est qu'à ce moment que l'expéditeur a commencé à prendre l'appel au sérieux à 100% et a immédiatement recueilli des informations d'adresse détaillées. Cela n'a pas duré plus d'une minute, bien que pour le désespéré Brian, cette malheureuse minute ait été comme une éternité. Le garçon ne comprenait pas grand-chose à la réalité qui l'entourait, mais l'un était parfaitement sûr – chaque seconde avait un prix. Il a estimé qu'il pourrait être trop tard.

– Venez dès que possible, je ne fais rien. Ils lui donnent une respiration artificielle que vous pouvez écouter. Voici Len Bias … Vous devez le ramener à la vie.

*

Enfin, l'homme sera toujours défini par la somme de ses réactions à des circonstances, situations et événements qu'il ne pouvait probablement pas prévoir et qu'il ne pouvait même pas imaginer. Par conséquent, respectez simplement le cours choisi et soyez prêt à le corriger, en fonction des opportunités et des crises auxquelles nous sommes confrontés.
David Stern, Commissaire de la NBA de 1984 à 2014

*

La petite ville de Landover, Maryland, prise entre Washington et Baltimore, n'est guère une mine de talents en basket-ball. Bien que la légendaire salle du Capital Center s'y trouve, les habitants de la ville s'appellent simplement The Cap. L'arène a été rasée il y a une douzaine d'années, mais un immense centre commercial et de divertissement a été érigé. Dans l'ensemble, cela a fonctionné assez brièvement, mais il a encore été témoin de nombreux événements merveilleux. Presque tous les géants de la musique américaine et britannique s'y sont produits. Pink Floyd, Led Zeppelin, Queen, Bruce Springsteen, Michael Jackson, Frank Sinatra, The Who, Van Halen, The Rolling Stones …

Peut être échangé indéfiniment. La construction n'était pas seulement imprégnée de la musique des maîtres de la culture pop. Les murs du Capital Center – avant de les faire exploser en une petite explosion de graines de pavot de spectateurs – ont été enregistrés avec des souvenirs de grandes émotions sportives. Bien sûr, ils ont survécu à l'explosion.

Capital Center (plus tard USAir Arena) à Landover près de Washington.

C'est dans le ring situé à The Cap qu'il a défendu deux fois le titre, déjà endommagé par la maladie de Muhammad Ali. Les champions du monde WBA et WBC des deux matches sont sortis victorieux, battant Jimmy Young et Alfredo Evangelista à l'unanimité aux points. Du moins selon les juges, car le verdict de ce premier combat suscite encore quelques controverses. Sur la patinoire, il y a également eu la perte de joueurs de hockey, appelée plus tard "Epic Easter". Les joueurs des Islanders de New York et des Capitals de Washington ont organisé en avril 1987 un incroyable frisson au septième, crucial pour la promotion du match au premier tour des éliminatoires de la LNH. Après trois périodes, le chronomètre du stade a montré un résultat de 2: 2 et quatre temps supplémentaires ont été nécessaires pour déterminer le vainqueur final. Il est tombé sur les New Yorkais – Pat LaFontaine s'est installé sur un spectacle de six heures, avec le gardien des Islanders Kelly Hrudey arrêtant jusqu'à 73 tirs. Bob Mason des Capitals est effectivement intervenu 54 fois, dont 36 seulement en prolongation.

Finalement, il a capitulé. C'est toujours l'un des matchs les plus longs de l'histoire de la compétition de la Coupe Stanley.

Cependant, Capital Center est également un morceau de l'histoire du basket-ball. En 1978, les Washington Bullets ont remporté le sixième match pivot de la finale de la NBA contre les Seattle SuperSonics. Toute la bataille, bien que composée de sept rencontres et d'un point de vue sportif passionnant jusqu'à la fin, a été considérée comme l'une des plus fastidieuses et durables de l'histoire. Il a duré 18 jours au total, c'est donc aujourd'hui l'un des matchs les plus étirés de l'histoire de tous les sports américains. Même les joueurs de baseball Oakland Athletics et les Giants de San Francisco en 1989 sont venus plus vite, bien que leur compétition ait été perturbée par le puissant et tragique tremblement de terre de Loma Prieta.

La NBA connaissait une grave crise de popularité à l'époque, et les plus grands diffuseurs attachent de moins en moins de poids aux émissions, même aux décisions les plus importantes de la ligue. L'affrontement décisif lors de la finale de 1998, lorsque Michael Jordan a remporté le sixième et dernier anneau au détriment de l'Utah Jazz, a été regardé par 36 millions de téléspectateurs. Ce qui – en termes de ménages – a rapporté une part de marché de 22%. Vingt ans plus tôt, lorsque les Bullets et Sonics ont rejoint le jeu 7, le taux de participation devant les téléviseurs était deux fois plus faible en pourcentage.

Sixième match entre Bullets et Sonics.

Paradoxalement, la baisse de popularité a été combinée – en raison d'une combinaison de circonstances différentes qui se prolongerait pendant longtemps – avec une augmentation folle des salaires des joueurs. Même dans les années 60, les basketteurs ne consacraient pas de pause estivale entre les saisons de vacances et la vitesse de rotation ou une formation supplémentaire, mais ils gagnaient de l'argent supplémentaire parce que des salaires simplement modestes ne leur donnaient pas le luxe de la paresse. Pourtant, les entreprises les plus agiles ont également pris soin de certaines entreprises rentables, principalement liées aux secteurs de l'assurance et de l'automobile.

Selon les calculs d'Adam Criblez de ussporthistory.com, en 1970, le salaire moyen de la NBA était de 35 000 $. Dix ans plus tard – 180 000. Une folie pure, qui n'a pas grand chose en commun avec le niveau de sport des joueurs et l'attractivité de la ligue. La faillite était aux yeux de nombreuses organisations.

La ligue dans son ensemble a connu des temps pires dans les années 70 et son avenir était incertain, mais pour lesdits Bullets, ce n'était qu'une décennie dorée, une période de succès significatif. Régulièrement dans le match de championnat, et finalement – en 1978 – a réussi à mettre un point dedans. Les joueurs de Washington ont non seulement défendu leur salle et surclassé leurs rivaux au sixième match, mais ont également prévalu sur les SuperSonics de Seattle dans le match à l'extérieur crucial. Les plus grandes stars du basket-ball de la capitale, comme Elvin Hayes et Wes Unseld, ont finalement eu une bague au doigt. Les deux podszask jouissaient d'une réputation inhabituelle, mais étaient également considérés comme des joueurs qui – en ce qui concerne les décisions les plus importantes – sortent et perdent leur résonance.

Hayes et Unseld, grâce à la victoire sur Sonics, ont finalement eu un argument pour mentir à ces théories. Ce dernier, au titre de MVP de la saison régulière, qu'il avait déjà reçu en tant que recrue, a également ajouté le titre au joueur le plus précieux en finale. Pendant ce temps, le bourdonnement Hayes a parlé à ses détracteurs: – Quoi que vous disiez de moi, vous devez ajouter que "Big E" est le champion. Ce "Big E" porte une bague!

Un an plus tard, le même groupe de finalistes est réapparu, mais les Bullets n'avaient plus suffisamment d'arguments pour arrêter les concurrents des villes d'Amazon et de Starbucks, où Tom Hanks est devenu insomnie. Ils se sont un peu trompés et l'intérêt pour la finale était encore plus faible qu'il y a un an. Pour le dire simplement, seulement 7% des Américains ont suivi cette série à la télévision. C'est difficile à croire du point de vue polonais, mais les finales universitaires de 1979 ont suscité beaucoup plus d'intérêt.

Le choc des Spartans de l'État du Michigan et des sycomores de l'État de l'Indiana a été vu par environ quarante millions de téléspectateurs qui sont devenus complètement fous après deux étoiles montantes du basket-ball – Magic Johnson et le Larry Bird susmentionné.

***

Le basket-ball amateur a alors déclaré une guerre commerciale contre le basket-ball professionnel et a remporté ce match. Lors de la diffusion de la finale mémorable Michigan-Indiana, les commentateurs ont même été interdits de dire "NBA". Le directeur de la ligue, Larry O & Brien à l'époque, ne savait pas comment sortir l'organisation de la crise. C'était un gars vraiment intelligent – en 1952, il préparait une grande campagne électorale pour un jeune candidat diaboliquement ambitieux pour un sénateur, John Fitzgerald Kennedy. Pour jeter les bases de ce phénomène, un homme politique peut aujourd'hui être considéré comme l'une des figures les plus importantes des États-Unis pendant la guerre froide avec l'Union soviétique. Mais la structure sociale américaine a changé dynamiquement et O & # 39; Brien, né en 1917, n'a pas pu suivre ces changements. Il a perdu sa flexibilité. Il savait comment convaincre les Américains de voter pour un catholique, mais il ne pouvait pas les persuader de voir la courbe et de se soucier des matches de championnat.

C'est pourquoi il a perdu, et avec lui toute la NBA, dont le symbole est lentement devenu des arènes remplies à moitié. Et les joueurs qui font scandale.

À cette époque, personne n'aurait pu imaginer que la rivalité directe entre les mages et les oiseaux ne se terminerait pas au niveau collégial, et les carrières de ces garçons incroyablement doués se fondraient dans un nœud inséparable de compétition sans merci qui se cache au fil des ans pour une belle et sincère amitié. Tout d'abord, ils ont tous deux mis tout le monde dans les coins universitaires, puis ils ont également repris le basket-ball professionnel, amenant les équipes des Los Angeles Lakers et des Boston Celtics à des sommets et à la popularité des classes de basket-ball. Le susdit David Stern, élu commissaire de la ligue en 1984 (il était auparavant le bras droit d'O & Brien), a profité de ce boom avec le jeu d'un brillant avocat. Sur le conflit sincère entre Larry et Magicka, il a construit une puissante marque NBA qui continue à ce jour.

Magic Johnson et Larry Bird, toujours aux couleurs des équipes universitaires. Leur rivalité a changé à jamais le visage de la NBA en déclin. Ceci est le matériau pour la prochaine histoire.

Cependant – comme il sied à un stratège unique – Stern a planifié le développement marketing de la ligue comme les meilleurs joueurs d'échecs, à savoir. quelques pas en avant. Il savait que le carburant qui lui était fourni par les deux plus grandes stars, les Lakers et les Celtics, devait enfin s'épuiser. Il avait besoin d'une injection de nouvelles sensations. Un autre duo de rivaux coriaces. Un autre couple que vous pouvez dissocier d'une guerre fait vibrer le public émotionnellement. Et tout cela au plus haut niveau absolu de sports garanti par Johnson et Bird. Les gens ont adoré parler de leurs affrontements lors d'une visite chez le mécanicien, se disputer les uns les autres dimanche midi et faire la queue au supermarché.

Ce n'est pas sans importance que l'un représente le noir et l'autre le blanc de la société – Beaucoup d'amis noirs me demandaient souvent, "Mec, cet oiseau blanc est-il vraiment si bon?" Johnson s'est souvenu. – J'ai répondu: "Frère … Larry Bird est tellement bon que ça fait peur.

Stern comprenait parfaitement le rôle du sport comme l'un des modes de la machine (déjà alors) monstrueuse de l'industrie américaine du divertissement. C'est lui qui a restauré le Week-end annuel des étoiles et a donné du prestige à l'événement. – Pour être honnête, je pensais que Match of Stars est juste de la merde – il a concédé avec une honnêteté désarmante, commentant le rôle clé du commissaire dans les changements affectant la NBA au milieu des années quatre-vingt. – Lorsque David a pris le relais, tout a changé. Il nous a compris et savait ce dont nous avions besoin La magie acquiesça.

Comme l'avocat était toujours l'adjoint d'O & Brien et incapable de déployer complètement ses ailes, les joueurs ont considéré la pause du match des étoiles comme l'une des tâches les plus tristes de la saison. Les affrontements entre l'est et l'ouest ont suscité tellement de misère qu'en 1982, Stern a dû pirater toute sa famille et presser gratuitement plusieurs chatons pour cinquante, soixante billets. Ils devraient les distribuer calmement à quelqu'un – un voisin, un passant aléatoire, même un clochard sans-abri. En tout cas, il n'y avait pas de volet photo et la vue de la salle vide pendant le Stars Match. Ce qui, après tout, était – une vitrine pour la ligue. – J'ai même appelé le numéro de mes oncles que je n'étais pas sûr qu'ils existaient vraiment – il se souvenait de Stern.

L'attitude réticente des supporters à l'égard du match des étoiles est une chose, mais les basketteurs ont également subi une véritable torture à cette occasion. Un banquet sans émotion a été organisé pour eux, combiné à un programme d'animation complet manqué. Se résumant au fait qu'avant le groupe de jeunes célébrités insouciantes se tenait un comédien séculaire. Et ce rire malheureux – que faire d'autre – a vendu à son entreprise des blagues sur le fait de tirer sur les Japonais pendant la Seconde Guerre mondiale.

Les badauds ont compté les rayures dans le plafond, essayant de ne pas brûler d'embarras. Pendant ce temps, O & # 39; Brien riait de se vanter alors que ses tempes aidaient ouvertement.

Lorsque Stern a pris le contrôle de la NBA, il l'a nettoyée. Il a écouté les joueurs, il a pris en compte leurs plaintes. Et ils ont appris d'une manière de réciprocité à respecter son opinion. Reconnaissez les avantages mutuels de la collaboration. Le commissaire nouvellement nommé Weekend of Stars a fait un spectacle spectaculaire qui, il y a seulement quelques années, a commencé à révéler la nécessité d'un rafraîchissement et de nouvelles réformes. Le Match of Stars en soi a cessé d'être un simple serf à pratiquer, mais est devenu à la place un véritable champ de compétition entre les joueurs. Mais pas nécessairement sur la ligne est-ouest. L'histoire de l'affrontement de 1985 est venue lorsque Michael Jordan, le défenseur des Chicago Bulls, a remporté le top cinq de la Conférence de l'Est pour la première fois de sa carrière.

Des coéquipiers plus expérimentés ont intentionnellement sauté un gamin courageux et talentueux et l'ont interrompu. Ils ne voulaient pas qu'une telle recrue les éclipse et exagère le chien gris. Cela devrait blesser le nez de Jordan.

Les vétérans du NBA Parquet ne comprenaient probablement pas très bien à qui ils avaient affaire.

Isiah Thomas et Magic Johnson dans le Star Match de 1985. Le meilleur quart-arrière des années 80. Ce fut le premier à initier le gel de la Terre lors de la première de son équipe Est. Eh bien – sept ans plus tard, la sortie de carrière de Thomas a manqué d'espace dans la Barcelona Dream Team. Il n'est pas difficile de deviner la cause.

***

C'est vrai, Jordan.

Si David Stern a lentement commencé à réfléchir à qui serait la force motrice de la NBA après l'ère Johnson and Bird, le premier candidat au rôle de la nouvelle superstar est venu à lui. Le troisième projet du projet de 1984, dans lequel il a jeté un défenseur de l'Université de Caroline du Nord sur le talent et les capacités honnêtes. Phénomène, phénomène absolu. Il est entré dans la ligue avec le cadre de la porte – il a fallu huit ans pour dire avec fermeté, regardant Magic et Larry dans les yeux qu'il y a un "nouveau shérif" en ville, mais il était clair que ce garçon allait tôt ou tard tout le monde du basket. Bien qu'il soit probablement difficile de prédire qu'il deviendrait également une icône de la culture pop et l'un des athlètes les plus reconnaissables de la planète entière.

Cependant, il fallait créer un adversaire MJ. Autant de possibilités inépuisables que leur concurrence serait suffisamment électrisante. Curieusement, cet adversaire était déjà prêt, il attendait dans les starting-blocks que le pistolet tire. Il a affronté avec succès Michael, son compagnon, déjà au niveau universitaire. Bien qu'il ait décidé de rejoindre la NBA deux ans plus tard. Il est né à Landover, Maryland. Il a grandi près du Capital Center, infecté par les succès de la grande équipe des Washington Bullets, avec Elvin Hayes et Wes Unseld au sommet du moule. Fasciné par les brillantes carrières de Magic Johnson et Larry Bird.

Les scouts qui ont préparé des reportages sur Len Bias avant le repêchage de 1986 le caractérisent comme un joueur "similaire à Michael Jordan", mais plus puissant et mieux casté, mais en même temps moins de liberté à l'entrée du panier. En bref – tout aussi talentueux, mais légèrement différent. Tout était composé dans un ensemble parfait. C'était un signe de la rivalité féroce entre la Jordanie et Bias que la décennie des années 90 dans le basket américain devrait passer.

Le premier a rempli les espoirs placés en lui, bien que cela ne soit probablement pas suffisant. Il a remporté six titres de champion et, d'une certaine manière, par acclamation, a été nommé le plus grand joueur de basket-ball de l'histoire. Ce dernier n'est pas apparu sur les planchers de la NBA pendant une seconde.

*

Les gens l'oublient, mais Lenny a survécu à Jordan au niveau universitaire dans un duel direct. En termes d'athlétisme – ils étaient similaires, mais Bias était un peu plus grand, un peu plus fort et avait une meilleure distance. Il aurait pu être un joueur que Larry (Bird) aurait préparé à la grandeur.
Greg Kite, Boston Celtics Center en 1983 – 1988

*

– 32 ans se sont écoulés depuis sa mort en juin de cette année – dit le Dr Lonise Bias, la mère de Len, lors d'une conférence dans une école du nom de John D.O & # 39; Brinant, l'un des meilleurs techniciens de Boston. – C'était un enfant adorable qui aimait la beauté de la nature. Un fils aimant qui écrit de beaux poèmes pour sa grand-mère bien-aimée. Un garçon créatif qui, en fin de compte, avait le talent pour le basket-ball frapper une fois sur un million de cas. (…) Ma famille et moi aimons toujours beaucoup ce sport. Bien sûr, ce n'est pas quand je vois l'équipe des Celtics d'aujourd'hui en action que je pense à chaque fois, "Dieu, Len pourrait être l'un d'eux." J'aime le sport, j'aime toujours le basket. Mon mari et moi nous demandons combien cette jeune équipe peut accomplir la saison prochaine. C'est probablement la première fois dans l'histoire que de si jeunes joueurs font la force des Celtics.

– Leurs succès ont-ils une signification particulière pour moi? Franchement, pas spécial.

Comme je l'ai dit, Leonard Kevin Bias est né le 17 novembre 1963 à Landover, près de Washington. Il était le premier des quatre enfants de Lonise et James. Bien qu'il ait grandi dans l'ombre du Capital Center, où les joueurs de hockey et de basket-ball ont joué leurs matchs, il est d'abord tombé amoureux du football américain. Ce qui serait plus compréhensible aujourd'hui, car la monumentale arène FedExField, propriété des joueurs de football des Washington Redskins, a été érigée à Landover. Il est rapidement devenu évident que Lenny ne ferait pas carrière dans cette discipline, même s'il était un athlète talentueux. Mais il a augmenté à un rythme si alarmant qu'il ne pouvait y avoir qu'un seul choix de parcours sportif – le basket-ball.

– Notre famille vivait à un niveau supérieur à la moyenne – elle se souvenait de Lonise. – Nous n'avons pas nagé en abondance, mais nous avons apprécié la proximité mutuelle. Les enfants ont grandi ensemble, les garçons ont toujours adoré le sport. Nous les laissons se concentrer là-dessus. À Lenny, nous avons découvert le désir et le talent de jouer au basket. Des années plus tard, le chef de la famille, James, a été demandé si la famille Bias pouvait être classée comme "classe moyenne", ce qui était une sorte d'objectif pour les Afro-Américains ces années-ci, une mission sociale à accomplir. Il a répondu qu'ils ne l'étaient pas encore, mais qu'ils approchaient de ce statut prestigieux. Lonise a travaillé en tant que contrôleur dans le service à la clientèle bancaire, son mari en tant que mécanicien, il a pris soin de l'efficacité des constructions lourdes et des machines agricoles. La soi-disant "bonne maison".

Lonise à gauche, James Bias à droite.

Les capacités extraordinaires de leur fils premier-né ne se sont pas manifestées immédiatement. Le potentiel pour le sport en raison de la croissance et des paramètres physiques naturels est une chose, mais nous ne parlons pas d'un culturiste. Pour jouer à quoi que ce soit, y compris le basket-ball, vous avez besoin d'un talent largement compris et de conditions de coordination de base que le garçon pourrait difficilement se vanter. Contrôler son propre corps, se développer à un rythme chaotique et turbulent, lui a causé de nombreuses difficultés. En fin de compte, il est difficile de garder une trace du corps mesurant 190 centimètres à … onze ans.

Croyez-le ou non, son premier amour était vraiment le football, pas le basket-ball – a déclaré Wharton Lee Madkins, directeur d'un centre de loisirs local à quelques pâtés de maisons de l'appartement de la famille Bias. Lenny y a passé la majeure partie de son temps libre, tout comme ses frères et sœurs et la plupart des enfants du district de Black Landover. Bias était un étudiant plutôt pauvre et a toujours lié son avenir au sport. Tout le monde. Pourtant, cette attitude était assez typique de la jeunesse noire. – Il a finalement abandonné le football car il n'y avait plus de vêtements qui conviendraient à un tel dribble. S'il continuait à essayer son sport, il finirait par être blessé Dit Madkins.

Eh bien. Si ce n'est pas la NFL, c'est la NBA.

***

– Tout le monde l'a appelé "Frosty" – par C. Fraser Smith. Apparemment, le surnom a été donné au garçon par un pasteur local et son gardien spirituel, le pasteur Gregory Edmond. Avec ce surnom, il a voulu transmettre la spécificité de son animal de compagnie. Le parti pris était calme, retiré, à peu près de bon augure – cool, au moins au premier contact. Le surnom faisait probablement vaguement référence au dessin animé populaire chez les enfants américains à l'époque et raconte l'aventure des Fêtes dans Bonhomme de neige "Frosty". Cela n'avait rien à voir avec le populaire au nom américain "Icemana" qui était utilisé pour fournir des joueurs qui restent cool même dans les situations de terrain les plus difficiles. – C'était comme un deuxième prénom qui le distingue de son environnement familial. Parfois, cela reflétait de manière appropriée son humeur. C'était un adolescent arrogant, trop confiant, menaçant. Cette approche était parfois avantageuse car elle faisait peur aux plus intelligents qui pouvaient traiter son talent comme le leur.

Plus tard, Bias a reçu le surnom de «cheval», qui fait naturellement référence à ses exploits sportifs, à sa force et à sa diligence incroyables. Mais il restait généralement «Frostym». – C'était normal pour les gens autour de lui. Si Len aimait quelqu'un et décidait de le présenter, il utilisait toujours le surnom. Et puis vous auriez pu l'approcher si vous étiez son mari – a écrit Jarred Powell, qui a grandi dans la même région que Lenny.

Le talent de basket de Lena s'est forgé dans la sueur, la stupidité et la douleur. Niezdarny chłopiec często był pośmiewiskiem wśród kolegów z zespołu, mais pas potrafił złapać prostego podania, ani celnie rzucić z czystej pozycji. Starsi gracze z niego kpili, et peu importe s'ils ne sont pas présents, ce qui sera hystérique dans la vente en gros rozpaczliwie ou poskarży się ojcu. Nous sommes réels pour prendre poste à oczywiście totalna kompromitacja. W e pewnym momencie niedostatki techniczne i wybuchowy personnage stały się na tyle nieznośne, że szkolny trainer zdecydował się na zrezygnowanie z usług Biasa. Si vous ne voulez pas reporter le zawodnika postal ou tout médicament… Je ne pourrai pas le faire avec une nappe, mais si vous ne savez pas comment le faire ou non.

Vous voulez przykre doświadczenie okazało się jednak przełomowym. "Frosty" signifie que vous pouvez facilement trouver un motif.

– Ne jamais être autorisé à – Bias wspominał moment, gdy spostrzegł, eże nazwiska brakuje na liście członków szkolnej reprezentacji na kolejny jupe. – Od tego momentu byłem zdeterminowany, par wszystkim udowodnić, że potrafię grać.

Jak opowiada Lee Madkins, route d'entraînement de tamtej pory chłopak niemalże zamieszkał na sali. Pod jej drzwiami pojawiał się z samego rana. Kiedy direktor ośrodka sportowego przychodził do pracy o poranku, Lenny już starczał w oczekiwaniu na otwarcie wrot. Gdy Madkins propose la robotique, les musées et grogbami przepędzać onanego koszykówką zawodnika z hali. Ne jamais aller à udawało – zdarzało się, że Bias nocował na sali gimnastycznej, na co uskarżali się potem sąsiedzi, których uwagę zwracały świecące się nocami lampy. Mieszkańcy miasteczka sądzili, pour émettre niechlujstwa i roztargnienia Madkinsa, który – w przypływie karygodnego zapominalstwa – jął notorycznie pozostawiać włączone światło wewnątr Tymczasem à przyczajony Len urządzał sobie nocne session session de formation, przerywane drzemką na podwędzonej z kantorka karimacie.

Dix principes de formation à la formation seront mu na stałe. Lenny już zawsze ćwiczył więcej, ostrzej i częściej od reszty.

Morderczy reżim treningowy poskutkował – rzut Biasa uległ wyrajnej poprawie i wkrótce stał się podstawową bronią w jego koszykarskim arsenale. Kozłowanie zaczęło wreszcie wyglądać przyzwoicie, et non pokracznie. Krótko mówiąc, chłopak zaczął robić właściwy użytek ze swojego niesamowitego zasięgu ramion. Był jednak pewien problem – not robił wielkich postępów, jeżeli chodzi o rozwój – nazwijmy to – duchowy. Nouveau mental, nouveau émotionnel. Zwał jak zwał.

Po prostu, lata leciały, a Bias pozostawał strasznie dziecinny, lekkomyślny, niefrasobliwy. Aucune objection ne peut être adressée à l'enfant sans autorisation. La formation aux podczas sera disponible pour le démon pracowitości, qui pourra terminer le wyciszeniu. Jednak poza tym – hulaj dusza, piekła not ma. Zupełna życiowa nieodpowiedzialność.

Na przyjęcie chłopaka nie zdecydowało się super-prestiżowe liceum katolickie DeMatha, gdzie pracował wówczas jeden z najlepszych specjalistów od szkolenia młodych koszykarzy w całej Ameryce, a już na pewno najsłynniejszy w swoim fachu trener w stanie Maryland, Morgan Wootten. Miejscowa legenda, jeden z tych amerykańskich coachów, których otacza się kultem. Znamy to z hollywoodzkich produkcji filmowych. Doprowadził on szkolną drużynę do wielu mistrzostw krajowych i wychował mnóstwo zawodników, którzy później zrobili fajne kariery na uniwersytetach, a nawet w NBA. Między innymi Adriana Dantleya, mistrza olimpijskiego, sześciokrotnego uczestnika Meczu Gwiazd i jedną z największych ofensywnych bestii pierwszej połowy lat osiemdziesiątych.

– Len był zbyt dzikim dzieciakiem, byśmy go do siebie wzięli. Utalentowanym, fakt. Ale zupełnie poza kontrolą – tłumaczył później dyrektor placówki, John L. Moylan. Padło zatem na Northwestern High School, gdzie Lenny’ego pod swoje skrzydła wziął trener Bob Wagner, wuefista i matematyk zarazem.

Ach, amerykańskie szkoły średnie. Mają rozmach… i tak dalej.

Wagner szybko zdał sobie sprawę, że rozeznanie konkurencyjnego liceum było doskonałe. Dostrzegał niesamowity potencjał swojego nowego podopiecznego, ale jednocześnie bywał wprost zniesmaczony jego wybrykami i zdumiony niedojrzałością nastolatka. – Widziałem, jak świetnym był atletą, ale pozostawał kimś w rodzaju wielkiego dzieciaka – mówił Wagner. – Uwielbiał spędzać czas z gówniarzami i szlajać się z nimi, więc w wielu sytuacjach zachowywał się jak oni. Kiedyś musiałem go nawet za karę posadzić na trybunach. Zamiast normalnie podać piłkę sędziemu, cisnął w niego z całej siły. Miał tak wielkie dłonie, że piłka nabrała tempa jak golfowa piłeczka. Facetowi prawie pękły płuca.

Bias ze spokojnego chłopca, który nie potrafił postawić się drwiącym kolegom, szybko stał się eksplozywnym graczem i parkietowym dominatorem. Z premedytacją fruwał nad głowami przeciwników i po każdej z udanych akcji coś w ich kierunku wykrzykiwał. Przechwalając się, że nie mają szans, bo on już wkrótce będzie bohaterem całej Ameryki. Kreował się na samca alfa, choć niekoniecznie był nim w duszy. – Czasami przychodził do mnie i użalał się, że nikt nie chce z nim już po prostu pogadać. Wszyscy pytają tylko o koszykówkę i chcą wiedzieć, jaki uniwersytet wybierze – opowiadał trener.

– Myślę, że wielki wpływ miało na niego towarzystwo, w jakim się znajdował. Kiedy otaczali go akurat porządni chłopcy, sam też zachowywał się przyzwoicie, najbardziej z całej grupy. Gdy znajdował się wśród lumpów, do nich też się dostosowywał i starał się być w tym najbardziej widoczny – dodawał Wagner. Nie dało się ukryć, że rosnąca popularność, związana głównie z występami w szkolnej reprezentacji, niepokojąco wpływała na psychikę wyrostka. Swój pokój wytapetował plakatami: Madonny, The Beatles, Stinga, Jamesa Deana… i swoim własnym wizerunkiem. – Lubię budzić się każdego ranka i na siebie spojrzeć – przyznawał Lenny z rozbrajającą szczerością.

Narcyzm i skłonność do burackich zachowań miały się w nim zresztą tylko pogłębić, czego dowodzi choćby relacja Johna Hawkinsa, który przeprowadził swego czasu dłuższy wywiad z zawodnikiem, słynnym już wówczas daleko poza granicami Landover i okolic.

– To był jeden z największych kutasów, jakich kiedykolwiek spotkałem w swojej dziennikarskiej karierze – szczerze wyznał reporter lokalnej gazety. – Przykro to mówić, ale taka była prawda. Był najbardziej gburowatym i najmniej skłonnym do współpracy gościem z całej drużyny. Nie wyglądał mi wtedy na szczęśliwego człowieka i patrząc na to z perspektywy czasu, wcale mnie nie dziwi, jak potoczyła się jego historia. Już po dwóch minutach rozmowy zdecydowałem, że rozsmaruję go, jeśli nie powie mi czegokolwiek wartościowego. Ale był wtedy zbyt słynny, żeby pisać o nim negatywnie, nie chciałem psuć sobie relacji z zespołem. Przyczyniłem się do wylansowania go na wzór do naśladowania, choć wcale go za takowy nie uważałem.

Hawkinsowi udało się ostatecznie wydobyć z marnego rozmówcy kilka ciekawostek, wokół których nakręcił sympatyczną narrację w wywiadzie. Dowiedział się, że Lenny poza sportem pasjonuje się projektowaniem ubrań i rysowaniem. Koszykarz wyraźnie się ożywił i zaczął opowiadać o komiksie, nad którym pracował. I o karykaturze trenera Wagnera, którą podarował mu na urodziny. Do tego trochę gadki o przywiązaniu do rodziców i rodzeństwa, częstych wizytach w kościele, gorliwym katolicyzmie. I już sam dziennikarz mógł swoim piórem wziąć się do szkicowania, przedstawiając czytelnikom obraz religijnego, rodzinnego młodzieńca, pełnego rozmaitych pasji.

Jeżeli Bias w ramach rozrywki rysował karykatury swoich trenerów, to dziennikarze jego wizerunek upiększali do granic przyzwoitości. Może gdyby zawczasu pozwolili prawdzie ujrzeć światło dzienne, historia potoczyłaby się inaczej.

***

Z drugiej strony – taki przywilej gwiazd, że wybacza im się krnąbrny charakterek i rozmaite pozaboiskowe wybryki, bo odpłacają się za tę wyrozumiałość genialnymi popisami na boisku. Lenny zaś naprawdę stał się wielkim bohaterem swojego regionu. O ile w liceum była to sława lokalna, tak później – już na uniwersytecie – zaczęła o nim mówić cała koszykarska Ameryka, a przynajmniej jej wschodnie wybrzeże. Ostatecznie college w Maryland, na który zdecydował się Bias, cieszył się świetną renomą, a męską sekcją koszykarską dowodził tam znakomity, choć budzący kontrowersje coach. Charles „Lefty” Driesell.

Gigant uniwersyteckiego basketu. Pod jego okiem ekipa Maryland Terrapins kroczyła od jednego bardzo dobrego sezonu do kolejnego, bynajmniej nie w żółwim tempie. Choć zarzucano mu, że nie potrafi wydobyć z prowadzonych zespołów maksa i nie idzie z duchem czasu, Driesell pozostawał wierny swym przekonaniom i nigdy nie schodził ze swoimi ekipami poniżej określonego, wysokiego pułapu. W 1986 roku Lefty miał już na koncie sześć nagród dla najlepszego trenera konferencji. Zresztą dopiero co, bo w 2018 roku, włączono go do koszykarskiej Galerii Sław. 86-latek na gali dał niezłe show – nie było mowy o dukaniu wytartych regułek z promptera. – Jeżeli jest na sali ktoś, kto ma tyle lat co ja, niech podniesie rękę! … No właśnie. Zatem – jeśli coś spieprzę, poczekajcie z krytyką aż sami będziecie mieli 86 lat!

Cóż – nie spieprzył niczego. Ostra jazda bez trzymanki od pierwszej do ostatniej sekundy przemówienia. Jak za starych, dobrych czasów.

Żeby oddać styl pracy Driesella, warto przywołać obyczaj zapoczątkowany przez niego właśnie w Maryland, który stał się ogólnonarodową tradycją. Otóż, drużynom uniwersyteckim nie wolno rozpocząć oficjalnych treningów wcześniej niż 15. października. Lefty postanowił zatem inauguracyjną sesję ćwiczeń otworzyć… właśnie tego dnia, trzy minuty po północy. Zgodnie z zasadami, ale najwcześniej jak tylko się dało. Zaordynował biegi długodystansowe na czas przy wyłączonych światłach – kto się nie wyrobił w limicie, musiał się poprawić następnego dnia. Z biegiem lat akcja zyskała na rozgłosie i zaczęła przyciągać tłumy widzów na trybuny. Tradycja trwa w najlepsze do dziś, choć niekiedy w zmodyfikowanej formie.

Lefty dokazuje przy linii bocznej.

Spotkały się zatem dwie osobowości – genialny, charyzmatyczny szkoleniowiec i niepoukładany emocjonalnie, ale fenomenalnie utalentowany zawodnik. Taka kooperacja musiała zaowocować czymś niezwykłym, no i zaowocowała.

Driesell znany był z tego, że koncentrował się wyłącznie na sportowych aspektach życia swoich podopiecznych, nie ingerując specjalnie w ich osobiste sprawy. Chciał mieć do dyspozycji w pełni poświęconych sportowi koszykarzy, nawet jeżeli mieli to być kompletni idioci. Dopóki celująco zdawali testy sprawnościowe i skutecznie wykonywali rozpisane zagrywki, było w porządku. Szkoleniowiec często wdawał się nawet w delikatne – albo i mniej delikatne – konflikty z nauczycielami i władzami uczelni, bo jego zawodnicy mieli olbrzymie zaległości w nauce, tymczasem ze strony trenera nie spotykały ich z tego powodu właściwie żadne reperkusje. To był cały Lefty – wolał pójść na noże z własnym pracodawcą niż pozwolić, by skrzywdzono jednego z jego chłopaków. Nawet, jeżeli nie do końca się z nimi dogadywał, to niesnaski pozostawały w szatni.

– Trener miał siebie za ofiarę rewolucji obyczajowej – twierdził Len Elmore, jeden z wychowanków Lefty’ego. – Uważał to za lawinę, której nie zdoła już powstrzymać. Wierzył, że kiedy rozpieszczone pokolenia przeminą, on znów stanie się dawnym sobą. Na plecach nosił wtedy celownik. Nikt nie wiedział, czy to metoda skalkulowana na to, żeby odwracać uwagę od wybryków dokonywanych przez nas, czy po prostu Lefty nie potrafił ominąć żadnej okazji do kłótni.

Mimo wszystko – podejście Driesella i program nauczania na uniwersytecie w Maryland nie sprzyjały wielu członkom ekipy Terrapins. Duża część z nich nie skończyła studiów, a przecież niewielu było również wystarczająco utalentowanych, by dostać się do NBA, już nie wspominając o utrzymaniu się w elicie i zarobieniu poważnych pieniędzy. – To tylko moja opinia, ale nie sądzę, żeby wtedy dało się łączyć dobre oceny z dobrą grą w drużynie – wyjaśniał Lawrence Boston, podopieczny Driesella w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. – Niewielu było w stanie to pogodzić. Nawet jeżeli się starałeś, to w jaki sposób miałeś tego dokonać? Idąc na trening po całej nocy nauki do egzaminów nie miałeś szans, by dać z siebie wszystko. Podobnego zdania był Wilson Washington, swego czasu postrzegany jako wielki talent: – Umówmy się. Próbowałem chodzić na zajęcia, ale to dość trudne zadanie, gdy grasz przeciwko UCLA i jesteś trzy tysiące mil od uczelni.

Taki los spotkał Lena Biasa – choć niesamowicie się rozwinął koszykarsko, praktycznie w ogóle odpuścił edukację. Pochłaniało go wszystko, tylko nie egzaminy – podczas swojego ostatniego semestru oblał niemal wszystkie. Był studentem tylko w teorii, na papierze. Grał w koszykówkę w zespole Terrapins, mieszkał w akademiku Washington Hall i z grubsza tyle go łączyło z uczelnią w Maryland.

Przykładem jego podejścia do nauki mogą być wykłady z literatury afroamerykańskiej. Nauczająca tego zagadnienia profesor Ann Joyce pierwszy raz spotkała Lena na drugim roku jego studiów. Dwumetrowy dryblas od razu rzucił jej się w oczy podczas premierowych zajęć. Pani Joyce natychmiast go zapytała, chyba siląc się na kurtuazję, czy grywa w koszykówkę. Chłopiec – o dziwo – nie dał po sobie poznać, że zirytowało go sztampowe pytanie. Wobec profesor Joyce zawsze był bardzo uprzejmy, a na lekcjach zdradzał całkiem inną postawę niż na boisku, gdzie w agresywnym i bezczelnym stylu rozstawiał rywali po kątach.

Sęk w tym, że na zajęciach pojawiał się rzadko. Koniec końców zaliczył tylko dwa kolokwia, po szóstym tygodniu nieobecności na wykładzie profesor przestała już liczyć kolejne, straciła rachubę. Wystawiła niesfornemu studentowi pałę, ale dała szansę, by się zrehabilitował – lekcje wyrównawcze, terminy poprawkowe i możliwość przygotowania podwójnie punktowanej prezentacji. Lenny nie skorzystał z żadnej z tych ofert. Semestr skończył jednak z tróją.

Joyce po latach tłumaczyła się ze swojej kuriozalnej wyrozumiałości: – To była moja łaska. Dzisiaj sądzę, że tworzyłam w ten sposób złą atmosferę i budowałam u tych chłopców fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Cokolwiek zrobili, mieli miękkie lądowanie. Ale wiedziałam przecież, że ich interesuje tylko kariera w zawodowej koszykówce. Gonili swoje marzenia.

*

Nigdy nie oglądałem zbyt wiele uniwersyteckiej koszykówki. Wiedziałem tylko, że kibice Celtics strasznie się ekscytowali przyszłością zespołu, gdy Red (Auerbach) wziął tego chłopaka w drafcie. Ludzie wciąż opowiadali, że łączy w sobie elementy stylu Michaela Jordana, Magica Johnsona i Juliusa Ervinga. Pomyślałem: „dobra, pokażcie mi, co on potrafi”.
Big Daddy Kane, amerykański raper

*

„Frosty” faktycznie ścigał na parkiecie marzenia. Jego przeciwnicy z tego powodu cierpieli.

Świetnych występów miał na koncie wiele. Choćby ten ze stycznia 1984 roku, gdy stanął naprzeciw drużynie z Północnej Karoliny, gdzie furorę robił jego rówieśnik, wspominany już Michael Jordan. Maryland w ogóle nie mogło się równać stężeniem talentu ze swoimi przeciwnikami. Dość powiedzieć, że w ekipie North Carolina Tar Heels występował Brad Daugherty (później pięciokrotny uczestnik NBA All-Star Game), Sam Perkins (wielka postać na poziomie uniwersyteckim, prawie 1300 meczów na poziomie NBA), Kenny Smith (dwukrotny mistrz NBA), no i MJ we własnej osobie. Co za paka!

Terrapins przegrali dość gładko – Jordan zagrał znakomite spotkanie, wykonał mnóstwo pracy na tablicach i w defensywie, przeciwników poczęstował kilkoma soczystymi akcjami w ataku. Jednakże Bias zanotował więcej punktów od niego i błyszczał kapitalnym rzutem, którym Michael nie mógł się jeszcze wówczas pochwalić, ofensywne kombinacje wieńcząc najchętniej wjazdem pod kosz.

Heroiczne, nocne sesje treningowe z dzieciństwa nie poszły zatem w przypadku Biasa na marne.

Starcie między Jordanem a Biasem.

Media w 1984 roku nie grzały rywalizacji na linii Jordan – Bias. Ten pierwszy szykował się już do przejścia na zawodowstwo, miał rok doświadczenia więcej na poziomie akademickim. Ten drugi zaś nie czuł się jeszcze gotowy, by choćby na temat NBA rozmyślać. Wolniej się rozwijał i czuł komfortowo w beztroskich, uniwersyteckich realiach.

No i wciąż miał wiele do poprawienia, co dość precyzyjnie wskazywał po latach Keith Gatlin, który miał okazję dzielić szatnię i z Jordanem, i z Biasem. – Wielu mówi, że jump-shot był umiejętnością, która oddzielała Lenny’ego od Michaela. Ten pierwszy miał ją już na poziomie uniwersytetu, ten drugi wypracowywał ją dopiero w zawodowej lidze. To prawda. Ale Jordan był jednak trochę bardziej rozwinięty już w college’u – potrafił zebrać piłkę i rozpocząć akcję, ułatwiając sobie grę poprzez przejmowanie obowiązków rozgrywającego. Dzięki temu mógł zdobywać punkty bez niczyjej pomocy. Lenny tego nie miał, po zbiórce oddawał piłkę. Być może dlatego, że w Maryland wciąż graliśmy niską piątką i musiał z konieczności występować jako center bądź niski skrzydłowy, zamiast spełniać się w swojej naturalnej roli.

Trochę inaczej widział to Mike Krzyżewski, słynny amerykański coach: – Było dwóch graczy przeciwnych drużyn, którzy naprawdę się wyróżnili: Michael Jordan i Len Bias. Len był niesamowitym atletą z wielką wolą walki. Myślę, że byłby jednym z najlepszych graczy w NBA. On tworzył rzeczy. Ludzie kojarzą pojęcie „tworzenia gry” z rozgrywającymi. Ja uważam, że kreator to ktoś, kto potrafi rzeczy, których inni nie umieją, tak jak robił to Jordan. Taki był Bias. Potrafił znaleźć sposób, żeby zdobyć punkty i nic nie mogłeś na to poradzić. Nie ważne w jaki sposób broniłeś, on i tak potrafił wykreować akcję.

Klasę Lena doceniali również rywale, między innymi Daugherty z Karoliny Północnej: – Jedną rzeczą, o której zawsze myślałem było to, jak wysoko skacze, gdy rzuca. Kiedy rzucał, skakał wyżej niż ktokolwiek, kogo kiedykolwiek widziałem. Większość ludzi, włączając w to Jordana, rzuca w czasie, gdy się wznosi, ale nie Lenny. Każdy rzut wypuszczał, gdy był w najwyższym punkcie. Grał świetnie w półdystansie. Był zabójczy z trzech – pięciu metrów.

Reporterzy zdający relację ze spotkania skoncentrowali się jednak na kolejnym fenomenalnym występie duetu Perkins – Jordan w barwach Tar Heels, nie mogąc się nadziwić, że dwóch najlepszych zawodników w kraju zostało zrekrutowanych przez ten sam college. Tymczasem Lenny – po cichutku – sygnalizował swoją wielką klasę. W ofensywie wzorował się grze Bernarda Kinga, trochę już zapomnianego super-gwiazdora lat osiemdziesiątych. Zanotował tamtego dnia najlepszy punktowy wynik w dotychczasowej karierze, 24 oczka. Później wyśrubował ten rekord do 41 punktów.

Jego najsłynniejszym występem pozostaje inny popis w starciu z North Carolina Tar Heels. Chodzi o starcie z 1986 roku. Ekipa UNC niezmiennie była określana mianem najlepszej w kraju, z bilansem 25 – 1 i coraz okazalej rozkwitającym Bradem Daughertym w składzie. Obiecujący center uchodził za talent równy, a może i jeszcze większy niż Bias, był prawdziwym królem pomalowanego. Jego błyskotliwą karierę w NBA zastopowały na początku lat dziewięćdziesiątych liczne kontuzje. Tymczasem zimą 86′ drużyna z Północnej Karoliny szykowała się już pomału do finałowych rozgrywek NCAA, zaś Maryland liczyło na rewanż, bo ich poprzednia rywalizacja z Tar Heels zakończyła się sromotnym 61:71 przed własną publicznością.

c5ca1dd9a053d8dffdad143a4bcc28ed" width="500" height="694" srcset="http://didiervandeskelde.be/wp-content/uploads/2020/04/c5ca1dd9a053d8dffdad143a4bcc28ed.jpg 500w, https://weszlo.com/wp-content/uploads/2018/12/c5ca1dd9a053d8dffdad143a4bcc28ed-216x300.jpg 216w" sizes="(max-width: 500px) 100vw, 500px"/></p>
<h6 style=Niesamowita winda. (TERP)

Na żaden rewanż się jednakże nie zanosiło, gdyż faworyzowani gospodarze już w pierwszej fazie meczu wysforowali się na bezpieczne prowadzenie i kontrolowali przebieg gry. Przyjezdnych utrzymywał przy życiu wyłącznie Bias – miał na koncie siedemnaście oczek jeszcze przed przerwą, wsadzał piłkę do kosza w niezwykle efektownym stylu i trafiał trudne rzuty, pomimo podwójnego krycia. Jednak na niewiele się jego wysiłki zdały – ekipa Tar Heels na trzy minuty przed końcową syreną miała a koncie dziewięć oczek bezpiecznej przewagi. A w 1986 roku koszykówka w wydaniu uniwersyteckim (przynajmniej jeśli mowa o konferencji atlantyckiej) nie znała jeszcze takiego wynalazku jak rzut za trzy punkty, więc odrabianie strat w błyskawicznym tempie było często zadaniem straszliwie karkołomnym, albo w ogóle niewykonalnym.

Teoretycznie – było po meczu. Jednak Len Bias wielokrotnie dowodził, że wiedza teoretyczna nie jest jego mocną stroną. Był praktykiem. Nieokiełznanym praktykiem.

Come-back rozpoczęła jego akcja lewą stroną parkietu, zakończona cudnym rzutem z wyskoku. Celnym, pomimo spóźnionej interwencji obrońcy. Potem przyszedł czas na genialny przechwyt i sensacyjny wsad obok podkoszowego gospodarzy, mierzącego 210 centymetrów Warrena Martina. „Jesus dunk”, jak to później określono. 31 punktów na koncie Biasa. Dwadzieścia tysięcy fanów zgromadzonych na hali tak się zachwyciło spektakularnymi wyczynami gwiazdora rywali, że nie mogło powstrzymać ryku ekscytacji, choć przecież skrzydłowy krzywdził ich ulubieńców. To był wsad w stylu Jordana, odżyły wspomnienia.

Kiedy na zegarze pozostało już tylko kilkadziesiąt sekund i trzy punkty straty do rywala, Bias popisał się kolejny raz doskonałą defensywą. Zablokował rzut, zebrał piłkę i zainicjował kontratak. W dogrywce przesądził o zwycięstwie drużyny Maryland. W pojedynkę rozmontował najlepszą uniwersytecką ekipę w całych Stanach Zjednoczonych. Niejako przy okazji, mimochodem, zanotował jeden z najfajniejszych wsadów w historii uczelnianego basketu. Oczarował nieprzyjazną mu widownię. Zresztą – na hejt z trybun zawsze był odporny, a największych krzykaczy wymownie pozdrawiał po każdej udanej akcji.

– Jestem za dobry, stary. Za dobry – rzucał przepraszająco w kierunku awanturników z widowni po kolejnym celnym rzucie.

Po zakończonym meczu Lenny najpierw rozlał dwulitrową colę na wszystkich wkoło, a potem rozsiadł się na ławce, opierając plecami o swoją szafkę. To był jeden z nielicznych momentów, gdy czuł się naprawdę spełniony i usatysfakcjonowany jako koszykarz. Miał poczucie, że zagrał idealne zawody.

***

Jego charakter i podejście do sportu wciąż budziło wielkie wątpliwości. Bywał okrutny dla otaczających go osób i – zdaniem lokalnych dziennikarzy, którzy naprawdę Lenny’ego nie lubili – odpowiadał za podziały w drużynie. Wokół siebie skupiał wyłącznie tych zawodników, których uznawał za najbardziej utalentowanych i najbardziej skorych, żeby wszystkie boiskowe zagrywki montować pod niego. Pozostałych odtrącał i starał się marginalizować ich pozycję szatni. No i nosił się niczym Magic Johnson – ekstrawaganckie, futrzane kurtki, skórzane spodnie, włoskie garnitury, fikuśne fryzury. Roztaczał wokół siebie gwiazdorską aurę. Skąd brał na to wszystko kasę? Cóż, przejrzystość finansowa rozgrywek uniwersyteckich do dziś budzi uzasadnione wątpliwości. Jest tajemnicą poliszynela, że forsa fruwa tam pod stołem.

Sporo imprezował. O melanżach chłopaków z koszykarskiej ferajny robiło się coraz głośniej pośród studentów, a plotki wydostawały się również poza kampus. Choć nie docierały do uszu tych, którzy mogliby imprezowe eldorado ukrócić. Albo te uszy były zamknięte na wieści, jakich nie chciały usłyszeć.

Bias traktował zabawę nie tylko jako metodę do świętowania zwycięstw, ale i sposób na odreagowywanie po porażkach. A tych było sporo, ponieważ ekipa z Maryland – choć prezentowała solidny basket – nie potrafiła przebić się do krajowej elity. Bias wszystkie porażki traktował bardzo osobiście. Czuł, że jego klasa sportowa jest deprecjonowana przez dziennikarzy i ekspertów. Że nie jest wystarczająco doceniany. Wyłącznie dlatego, że przyszło mu występować wśród średniej klasy partnerów. Obarczał siebie winą za porażki, od siebie wymagał zawsze najwięcej. Aczkolwiek – niejako dla równowagi – miał przekonanie, że jeśli Terrapins wygrywają, to wyłącznie dzięki niemu.

Coraz bardziej podobała mu się ksywka „Koń”, bo rzeczywiście miewał niekiedy poczucie, że musi w pojedynkę ciągnąć ten wózek.

Tak wygląda dziś hala, na której swoje mecze domowe rozgrywają „Terps”.

Nic sobie z tych porażek nie robił wspomniany już Red Auerbach, który rozwój talentu Biasa – oczywiście poprzez swoich zaufanych ludzi, mających oczy i uszy otwarte na każdej koszykarskiej hali w Ameryce Północnej – śledził od czasów licealnych. Był zdecydowany, żeby zgarnąć go do Bostonu.

Imponowała mu pracowitość chłopca, który – przy wszystkich swoich wadach – na sali treningowej potrafił spędzić naprawdę długie godziny. Auerbach wierzył, że ma na talerzu następcę dla Larry’ego Birda. Blondwłosy czarodziej parkietu miał co prawda dopiero 30 lat na karku i właśnie został MVP sezonu regularnego po raz trzeci z rzędu, lecz liczne kontuzje nie dawały mu spokoju. – Mało kto wie, ale ja miałem okazję pograć z Lenem, gdy ten był na drugim roku studiów. Red organizował obozy treningowe dla topowych talentów z całego kraju i od czasu do czasu się na nich pojawiałem. Dzisiaj nikt już tego nie robi. Bias był nieprawdopodobny, wyrósłby na niezwykłego gracza. Gdyby wtedy do nas dołączył, zakończyłbym karierę w 1988 roku. Gdybyśmy go mieli, mógłbym dać sobie spokój – opowiadał Bird.

To właśnie Auerbach przekonał Biasa, żeby ten nie zgłaszał się przedwcześnie do draftu w 1985 roku. Wówczas Celtics nie mogliby sobie na niego pozwolić, dysponowali dopiero dwudziestym pickiem, nie brali udziału w loterii najwyższych wyborów. 1986 rok to już inna historia – Red przygotował się na tę okoliczność i odpowiednio wcześniej przechwycił z rąk Seattle SuperSonics wybór, który ostatecznie okazał się być drugim na liście.

Na kolacji z państwem Bias i Leftym, Auerbach wyłożył swój punkt widzenia. – Jeżeli chłopak zgłosi się do draftu w tym roku, nie załapie się nawet do pierwszej dziesiątki. Ten rocznik jest przepakowany talentami – zapewniał słuchaczy, kopcąc nieznośnie dymem z cygara i roztaczając wkoło swoją charyzmę. Dali się przekonać, że dodatkowy rok na uczelni dobrze chłopakowi zrobi. – Sądziłem, że wtedy poszedłby koło piętnastego miejsca. Dla nas – za wysoko, dla niego – za nisko. Wiedziałem natomiast, że jeżeli przeczeka w szkole jeszcze przez rok, to w kolejnym drafcie zakręci się już koło czołowej siódemki. Wtedy jego nazwisko będzie rozważane przez drużyny biorące udział w loterii. Mieliśmy szansę go wziąć, a on zapewniał, że marzy o grze dla Celtics.

– W Maryland mamy oczywiście świetną drużynę… Ale ciągle byliśmy czarnym koniem – użalał się sam Lenny. – Myślę, że będę w stanie przyzwyczaić się do regularnego zwyciężania. Każdy dzieciak marzy, żeby grać dla Lakers albo Celtics. Dla mnie Boston to jak sen na jawie. Już teraz czuję, że mam tutaj drugą rodzinę.

Tylko jeden na dziesięć tysięcy amerykańskich licealistów jest w stanie przedostać się przez uniwersytet aż do profesjonalnej ligi sportowej. Len Bias przeszedł tę drogę, przy okazji zostając najlepszy zawodnikiem konferencji atlantyckiej (1985, 1986) i członkiem prestiżowej drużyny All-American (1986), czyli zestawienia obejmującego elitarne talenty koszykarskie z całego kraju. Trudo nawet policzyć, jak nieliczne jest grono sportowców dostępujących aż takich zaszczytów.

W swoim ostatnim, indywidualnie najlepszym sezonie Biast rzucał 23 punkty na mecz, przy skuteczności na poziomie 55%. Celtics wybrali go z numerem drugim w drafcie z 1986 roku, tuż za plecami Brada Daugherty’ego. Miał NBA u swoich stóp.

*

When logic and proportion have fallen sloppy dead
And the white knight is talking backwards
And the red queen’s off with her head
Remember what the dormouse said
Feed your head, feed your head
Jefferson Airplane – White rabbit

*

„Frosty” na galę draftu do Nowego Jorku wybrał się ze swoim tatą. Panowie mieli za sobą trudny, wyczerpujący okres – negocjacje z wielkimi korporacjami, budowa swojej pozycji w nowych realiach zużyły w nich spore pokłady energii. Kontrakty reklamowe, aranżowanie przeprowadzki, wielkie plany. Spotkania, narady, godziny spędzone w samolotach. Len nie został jeszcze oficjalnie wybrany, a już miał nagrany tłuściutki kontrakt z Reebokiem, który łapczywie poszukiwał właśnie takiej postaci do promowania swojego obuwia. Wzorem Nike, opierającej swą przyszłość na fundamencie rosnącej popularności Michaela Jordana.

Ach, doprawdy trudno uciec od tych porównań.

Kontrakt z Celtics? Siedemset tysięcy dolarów rocznie. Reebok? Ponad trzysta kafli, drugie tyle skapnęło przy okazji dla uczelni. Kurek z forsą rozkręcił się na całego. Dziennikarze dopytywali chłopaka, co ma zamiar zrobić wobec takiego finansowego skoku. Opowiadał o tym, że kupi dom i samochód swoim rodzicom, a kolejne auto – koniecznie Mercedesa – sprawi dla siebie. Swojej dziewczynie sprezentował natomiast  wysadzany diamentami naszyjnik. Drogocenne kamyki układały się na wisiorku w liczbę 34, czyli jego numer na koszulce.

Miał chłopak poczucie smaku. I gest. Takie gustowne cudeńko kosztowało go prawie dwa tysiące dolarów.

image" width="641" height="480" srcset="http://didiervandeskelde.be/wp-content/uploads/2020/04/image.jpg 641w, https://weszlo.com/wp-content/uploads/2018/12/image-300x225.jpg 300w" sizes="(max-width: 641px) 100vw, 641px"/></p>
<h6 style=Gwiazdy draftu z 1986 roku. Len Bias drugi z prawej. Uwagę zwraca kuriozalna stylówka Chucka Persona (drugi z lewej), wybranego z czwórką przez Indiana Pacers. Został on zresztą potem wybrany najlepszym debiutantem sezonu 1986/87. (GettyImages)

Gdy uroczystość draftu dobiegła końca, Lenny wraz z ojcem natychmiast udał się do Bostonu, gdzie prawie cały kolejny dzień obaj spędzili na dopełnianiu rozmaitych formalności i uczestnictwie w zwyczajowych kontrolach, testach i spotkaniach. Świeżo upieczonego zawodnika Celtics strasznie tego rodzaju obowiązki nudziły, ale – chciał czy nie – musiał brać w we wszystkich udział, grzecznie się uśmiechać, przytakiwać i w ogóle robić co mu każą. Choć myślami był już gdzie indziej.

Do domu udało się Lenny’emu i Jamesowi dotrzeć około 22:30, niemal dokładnie dobę po tym, gdy David Stern na oczach całej Ameryki oznajmił, że „Boston Celtics wybierają… Lena Biasa z Uniwersytetu w Maryland”. – Wraz z całym sztabem rozważaliśmy to posunięcie bardzo długo. Myślę, że dyskusja trwała około pięciu sekund – zaśmiewał się Red Auerbach, pęczniejąc z dumy i zachwytu nad własną przebiegłością. I z radości, że przyjdzie mu uczestniczyć w procesie wychowywania kolejnego już wybitnego zawodnika. Był w tej mierze specjalistą najwyższej próby.

***

Przed dwudziestą trzecią Lenny wpadł do swojego pokoju w akademiku Washington Hall. To, co działo się później dość wiernie i precyzyjnie zrelacjonował C. Fraser Smith.

Bias przytargał ze sobą kupę żarcia przygotowanego przez mamę, która chętnie dokarmiała wiecznie nienajedzonych koszykarzy uniwersyteckiego teamu. Len dzielił pokój z czterema kumplami z zespołu. Dla niektórych był przyjacielem, dla innych wręcz idolem. Oczywiście natychmiast go obsiedli i zaczęli wypytywać o wszelkie szczegóły związane z draftem, drużyną Celtics i jego kontraktem. Ich marzenia o grze w NBA pomału się już rozmywały, więc tym bardziej cieszyli się z sukcesu kumpla.

Między współlokatorami wytworzyła się niesamowita wieź, które spoiwem był właśnie Bias. Można było go krytykować za to i owo, ale swoim przyjaciołom oddawał na dłoni serce. Jeżeli uznał kogoś za swojego brata – tak go właśnie traktował. Obdarzał braterską miłością.

– Niedługo jadę na obóz przygotowawczy – klarował Len w przerwach pomiędzy mlaskaniem, przeżuwaniem i siorbaniem coli. – Prawdopodobnie będę miał też okazję zagrać jeden na jednego z Larrym Birdem.

To ostatnie było oczywiście czystym blefem, ale zasłuchanym chłopakom i tak szczęki opadły do podłogi. Jeden z na jednego z Birdem, najlepszym koszykarzem na planecie, albo przynajmniej jednym z dwóch najlepszych. Ich własny kumpel, który na ich własnych oczach uświnił w tej właśnie chwili mankiet koszuli sosem pomidorowym. Dopiero co chodził z nimi na siłownię, teraz przy wyciskaniu będą go asekurować gwiazdy Celtics. Może sam Larry, może Robert Parish albo Dennis Johnson? Niesłychane.

Kiedy współlokatorzy rozsmakowywali się w spaghetti przyrządzonym przez panią Bias, do Lenny’ego wpadła w odwiedziny jego dziewczyna. Czy raczej – jedna z jego dziewczyn. Madelyne Woods studiowała w Maryland dziennikarstwo, aczkolwiek kręciła ją raczej branża muzyczna niż sportowa. Nie był to oczywiście żaden poważny związek, choć para dobrze się dogadywała. Obie strony rozumiały, czego od siebie oczekują. Tamtego wieczora Len nie znalazł dla swojej partnerki zbyt wiele czasu. Jej to specjalnie nie przeszkadzało, bo była wykończona po pracy i chciała się zwyczajnie położyć. Nie w głowie były jej imprezy, a właśnie takie plany na noc wykombinował sobie Bias.

Madelyne spędziła w pokoju chłopaków tylko kwadrans i wyszła. Len ruszył zaraz za nią, by odprowadzić ją do auta. Nie był to bezinteresowny gest dżentelmena. – Zaczekajcie chwilę, idę opróżnić jaszczura – rzucił w stronę kumpli. Zawsze walił takim tekstem, gdy planował seks.

Godzinę później Lenny wrócił do pokoju, już bez Madelyne, ale z Brianem Tribblem u boku. Jednym z jego najbliższych kumpli. Brian również trenował swego czasu koszykówkę, lecz jego obiecującą przygodę przerwał wypadek motocyklowy. Chłopak próbował dochodzić swoich praw w sądzie i pozwał sprawcę wypadku o milion dolarów odszkodowania, co miało stanowić rekompensatę za brak możliwości zrobienia kariery w zawodowym sporcie. Pieniędzy nigdy nie otrzymał, studia zawalił – pracował jako listonosz i urzędnik w miejscowym szpitalu. Był facetem o specyficznej konstrukcji ciała, biorąc pod uwagę zamiłowanie do basketu. Niskim jak na koszykarza, krępym, wyjątkowo barczystym i nabitym, o sylwetce dryfującej raczej w stronę sportów walki niż basketu. W mieszkaniu hodował pitbulle, a weekendy najchętniej spędzał w dwóch nocnych klubach, najpopularniejszych w okolicy: Chapter II i Classics. Oczywiście z Lenem u boku.

W Chapter II widywano ich cztery razy w tygodniu. Wpadali w środy, gdy klub organizował „Ladies Night”. Bawili się w czwartki, gdy oferta obejmowała darmowe żarcie. I – oczywiście – w weekendy.

len bias tribble

Z lewej Len Bias, z prawej Brian Tribble. Łapa siedzi, aczkolwiek Brian jest wyraźnie niższy od kolegi, nawet gdy stoi na placach. Patykowaty Len budową ciała przypomina trochę Kevina Duranta. (CelticsLife)

Bias i Tribble imprezę rozpoczęli na spokojnie, od piwkowania. Wkrótce jednak przerzucili się na poważniejsze gabaryty. Krótko po pierwszej zanotowali wizytę w sklepie całodobowym, gdzie zaopatrzyli się w dodatkowy alkohol. Lenny cały czas miał na sobie strój, w którym wystąpił na gali draftu. Pozbył się tylko krawata. Kierownik sklepu, Michael Cogburn, z pewnym rozbawieniem przyjął styl swojego klienta. – Zwróciłem uwagę na jego naszyjnik. Złoty. I złotą, pobrzękującą bransoletkę z napisem „LEN”, ułożonym z brylancików. Wszyscy w sklepie się na niego gapili. Cogburn mógł się mu dokładnie przyjrzeć, bo wkrótce Bias zjechał do monopolowego na kolejny pit-stop.

– Jesteś już grubą rybą – zagadnął wesoło sprzedawca, chcąc wyczuć swojego klienta. – Czemu tylko ta mała butelka Hennessey? Możesz chyba sobie pozwolić na dużą, co? O kasę się już pewnie nie martwisz?

– Raczej nie – wyszczerzył doń zęby Bias. Wyciągnął z kieszeni plik banknotów. Rzucił na ladę dwadzieścia dolarów i nie zaczekał na resztę.

– Jestem fanem Celtics… – rzucił nieśmiało Cogburn za wychodzącym zawodnikiem. – Możesz mi zostawić autograf?

Len zgodził się i podpisał ekspedientowi na podsuniętej kartce, wyraźnie zaznaczając, że w NBA będzie grał z innym numerem na koszulce. Pod nazwiskiem wielkimi kulfonami wysmarował „30”. Potem zmył się wraz z druhem i ruszył w drogę powrotną do akademika Washington Hall. Spacer okazał się wystarczająco długi, żeby opędzlować cała butelkę trunku. Pił głównie Brian. Obaj panowie – zrazu widać, że sportowcy – zgodnie uznali, że rozgrzewkę można uznać za wykonaną. I pora rozpocząć właściwą część imprezy.

– Wstawać, kurwa! – zaryczał Bias, stając w drzwiach pokoju. – Świętujemy!

Wszyscy z miejsca pojęli, co się kryje pod tym zawołaniem. „Opróżnianie jaszczura” w biasowym slangu oznaczało bzykanie jakiejś napalonej studentki, czasami napalonej mężatki. Za „świętowaniem” zawsze kryła się kokaina.

***

Udało się tym okrzykiem skompletować dość skromną, bo czteroosobową ekipę – do Biasa i Tribble’a dołączyli jedynie Terry Long i David Gregg, współlokatorzy Lenny’ego. Ten pierwszy przyznał potem, że swoją pierwszą narkotykową przygodę przeżył właśnie za sprawą kumpla z drużyny. – Wiedział, że lubiłem palić trawkę. Pewnego wieczora wpadł do pokoju, i rzucił mi na łóżko zwinięty banknot. W środku była mała działka kokainy. Powiedział: „spróbuj tego”.

Jednak świętowanie przynależności do wielkich Celtics zobowiązywało do czegoś więcej. Long poszedł do kuchni po browarek, a kiedy wrócił, poczuł, jak przemyka mu przez kark delikatny dreszczyk zaniepokojenia. Na stoliku leżało już zdjęte ze ściany lusterko, a na nim porcja białego proszku, która mogłaby z powodzeniem wypełnić kubek do kawy, nawet z czubkiem.

– Kurwa, skąd macie tego aż tyle? – zapytał Terry ze słyszalnym przerażeniem w głosie.

– Z dupy. Nie pierdol, przynieś słomki i siadaj – odpowiedzieli mu ze zniecierpliwieniem. Long posłusznie wrócił do kuchni i wyciągnął z szuflady garść słomek z McDonalda. Zwykle korzystała z nich jego dziewczyna, bo lubiła pić napoje gazowane właśnie przez słomkę, a nie prosto z butelki czy puszki. Ale do kokainy też nadawały się znakomicie. Panowie przekazywali między sobą lusterko tak wytrwale, aż znaczna część proszku zniknęła w ich nosach. Nikt się nie oszczędzał, ale Bias zażył zauważalnie najwięcej. Czyścił taflę jak odkurzacz.

Było po trzeciej w nocy, gdy posiadówę zakłóciło donośne chrobotanie klucza w zamku. Tribble natychmiast schował lusterko pod łóżko i miał rację, wykazując się tak dobrym refleksem – do akademika wrócił na noc Jeff Baxter, kolejny ze współlokatorów Biasa. Pozostali członkowie zespołu ukrywali przed nim swoje narkotykowe przygody, ponieważ Jeff dość pryncypialnie krytykował tego rodzaju rozrywki. Gdy tylko dostrzegł Lena, zaczął natychmiast gratulować mu sukcesu. On sam na początku swojej uniwersyteckiej kariery był anonsowany przez skautów jako talent na miarę NBA, może nawet wysokiego wyboru w drafcie, ale jego potencjał nigdy się aż do tego stopnia nie rozwinął, albo został zwyczajnie przeszacowany.

Jednak Baxter nie zazdrościł kumplowi, szczerze się cieszył z jego sukcesu.

Uradowany Bias promuje swoją przynależność do Celtics. (GettyImages)

Len i Jeff gadali prawie godzinę, rozważając rozmaite scenariusze rozwoju bostońskiej przygody tego pierwszego. Zastanawiali się wspólnie, czy ma już teraz szansę w treningowych pojedynkach z Birdem, czy włączy się do walki o nagrodę Rookie of the Year. W końcu Baxter poszedł spać, następnego dnia czekały go poranne wykłady. Lusterko wynurzyło się spod łóżka. Bias zaczął kolejną turę.

– „Frosty”, nie przesadzasz? – zapytał jeden z towarzyszy, z wyraźnym zaniepokojeniem, dostrzegając, jak wielką działkę przygotował dla siebie Lenny.

– Ja? Kurwa, stary. Jestem potężny. Jestem silny jak „Koń” – zapewnił. I mocno pociągnął nosem. Rzeczywiście – czuł się wszechmocny. Jeszcze nigdy ksywa „Koń” tak dobrze nie oddawała zapasu sił, w jaki sobie zgromadził. To on został zawodnikiem Celtics. To on był liderem drużyny Maryland. Co oni mogą wiedzieć? Nie będą mu doradzać. To on był z nich najlepszy. Najsilniejszy. Silny. Potężny. Jak „Koń”. Silny. Najsilniejszy. „Koń”.

– Lepiej na chwilę usiądź – zagaił nieśmiało Long, widząc, że jego kumpel nie jest w stanie ustać na nogach, a kieruje się w stronę łazienki.

– Taaaak. Na chwilę. Usiądę. Na chwilę – wybełkotał Bias i zaległ na kanapie. Jego głowa odgięła się bezwładnie w tył, a ciało zaczęło okropnie drżeć.

Long miał za sobą kurs pierwszej pomocy i od razu rozpoznał, że dzieje się coś poważnego. Chwycił nożyce, których wcześniej użył do pocięcia słomek na kawałki i rozwarł kumplowi usta, żeby te nie udławił się własnym językiem. Drgawki ustały, więc Long i Tribble przenieśli Lenny’ego na podłogę i ułożyli w bezpiecznej pozycji. Zaczęli tracić głowę – telefon na pogotowie oznaczał duże prawdopodobieństwo wykrycia kokainy i poważne kłopoty dla wszystkich, na czele z samym Biasem, któremu taki skandal mógł pokrzyżować całą karierę. Nigdy by im przecież nie wybaczył, gdyby wywołali narkotykową aferę, po której szlag by trafił jego przyszłość w NBA. Nie wspominając już o tym, że wszyscy wylecieliby na zbity pysk z college’u za ćpanie w akademiku.

Nie, Lenny na pewno zabroniłby im telefonowania po pomoc, kazałby przeczekać ten chwilowy kryzys.

Niestety – konwulsje wróciły ze zdwojoną siłą. A potem ustały. Wszystko ustało.

Long rozpoczął resuscytację, Gregg  profilaktycznie trzymał targanego przed momentem spazmami kolegę za nogi, samemu telepiąc się z przerażenia. Tribble zdecydował się zadzwonić, ale nie na numer alarmowy, tylko do swojej mamy. Jego siostra cierpiała na epilepsję – postanowił zasięgnąć rady, bo zaistniałą sytuację uznał za – w pewnym sensie – podobną. Przytomna matka rzeczywiście udzieliła mu rady, tylko jednej: „natychmiast dzwoń po karetkę”. Zdesperowany Brian wreszcie zdecydował się na ostateczny krok, uprzednio chowając umorusane lusterko w innym pokoju. Pozostałe narkotyki próbował wyrzucić do śmieci, kitrając je w opróżnionym opakowaniu po ciasteczkach. Połowę proszku rozsypał na dywanie. Rozpoczęło się gorączkowe sprzątanie i rozdmuchiwanie pyłu. Zegar tykał.

W końcu udało się wszystko pochować, zawezwana pomoc przyjechała chwilę przed siódmą rano. Ratownik z miejsca zapytał, czy nieprzytomny chłopak zażywał narkotyki. Koledzy zapewniali, że pił wyłącznie piwo. To zresztą i tak było w tamtej chwili bez większego znaczenia.

O 8:51 Len Bias został oficjalnie uznany za zmarłego.

Zaprotokołowano śmierć, a oznaczone odpowiednim identyfikatorem zwłoki wywieziono ze szpitala, ułożone na ruchomym łóżku. Na oczach kamer telewizyjnych, reporterów prasowych, rodziny, zawodników Maryland Terrapins, studentów i gapiów. Spod narzuconego prześcieradła było widać tylko długi zarys nieruchomego, martwego ciała. Podrygującego wyłącznie wtedy, gdy kółka wózka natrafiły na nierówny fragment chodnika.

***

AUTOPSJA: nr 86-999

Hrabstwo Księcia Jerzego

Leonard K. Bias

19 czerwca 1986

DIAGNOZA: intoksykacja kokainy

OPINIA: Leonard K. Bias, 22 lata, mężczyzna, czarnoskóry. Umarł wskutek intoksykacji kokainy, co przerwało właściwy rytm pracy serca, poskutkowało nagłym napadem drgawek i zatrzymaniem akcji serca. Stężenie kokainy we krwi: 6.5 miligrama na litr. Badania toksykologiczne na zawartość alkoholu i innych narkotyków dały wynik negatywny. Z racji na trwające śledztwo w sprawie okoliczności towarzyszących śmierci, jej przyczyna na razie pozostaje NIEOKREŚLONA.

*

Za życia Len Bias był niezwykłym koszykarzem. Po śmierci został Arcyksięciem Ferdynandem dla rozpętania Wielkiej Wojny przeciwko narkotykom. To, co się działo wcześniej, to były tylko drobne potyczki. Prawdziwa batalia dopiero wtedy się rozpoczęła.
Dan Baum, autor książki “Smoke and Mirrors : The War on Drugs and the Politics of Failure”

*

Larry Bird (zawodnik Boston Celtics): – Wieść o śmierci Lena Biasa była jedną z najokrutniejszych informacji, jakie kiedykolwiek usłyszałem.

Keith Gatlin (przyjaciel Biasa, zawodnik Maryland Terrapins w latach 1983-88): – Ja nigdy nie piłem, nigdy nie paliłem. Na imprezach Lenny zawsze się ze mnie naśmiewał: „Hej, „Smooth”, idź po swoje piwo imbirowe!”. Sam nigdy nie widziałem go w sytuacji, w której sięgałby po coś więcej niż tylko alkohol. Nie byłem świadkiem niczego, co wzbudziłoby moje zaniepokojenie.

– Ostatnią rzeczą jaką od niego usłyszałem było: „Widzimy się jutro rano na matematyce, machniemy razem jakieś śniadanko”. Poszedłem spać. Około trzeciej w nocy usłyszałem hałasy i ludzi powracających do pokoju. Ale przewróciłem się na drugi bok i wróciłem do snu. O 6:57 obudził mnie telefon od mojej mamy. Zapytała, czy wszystko ze mną w porządku, bo miała złe sny. Gdy odpowiedziałem jej, że jest okej, trzasnęła słuchawką i zadzwoniła do mojej siostry. Ja wstałem i otworzyłem drzwi do pokoju – jeszcze przecierałem zaspane oczy, gdy spostrzegłem Lenny’ego na podłodze i mnóstwo zaniepokojonych ludzi wokół niego. Nie miał na sobie koszulki. I się nie ruszał.

– Zadzwoniłem do pani Bias. Powiedziałem jej, że coś złego dzieje się z Lennym. Poinformowałem, żeby kierowała się do Szpitala Księcia Jerzego. Wszystko działo się tak szybko, że było przytłaczające. Spieprzyłem i wysłałem ją w złe miejsce, bo Lena zabrano do innego szpitala. Pojechaliśmy tam wszyscy naszymi samochodami. Dopiero co widziałem się z gościem osiągającym szczyt szczytów, a teraz modliłem się o jego życie.

– Czekaliśmy. Pojawili się dziennikarze, robiło się tłoczno. Wszyscy płakali. Zobaczyłem paru świeżaków. John Johnson, Dave Dickerson, Tony Massernburg. Oni strasznie to przeżywali. Starszym chłopakom też było ciężko, ale ci młodzi… Dopiero co skończyli pierwszy rok na Maryland. Lenny był ich idolem. Byli zszokowani i kompletnie zdewastowani.

lenbias0612a" width="640" height="428" srcset="http://didiervandeskelde.be/wp-content/uploads/2020/04/lenbias0612a-1024x685.jpg 1024w, https://weszlo.com/wp-content/uploads/2018/12/lenbias0612a-300x201.jpg 300w, https://weszlo.com/wp-content/uploads/2018/12/lenbias0612a-768x514.jpg 768w, https://weszlo.com/wp-content/uploads/2018/12/lenbias0612a.jpg 1484w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px"/></p>
<h6 style=Pierwsze artykuły pasowe.

– Wtedy wyszła pani Bias. Co za silna kobieta… Objęła mnie i powiedziała: „Straciliśmy go. Obiecaj, że będziesz silny”. Płakaliśmy, łomotaliśmy pięściami w ściany, załamaliśmy się. To nie był piękny widok. Cały czas łudziłem się, że ktoś robi sobie z nas okrutne żarty. A potem było jeszcze gorzej. Okazało się, że Lenny nie tylko umarł. Umarł z powodu przedawkowania kokainy. Cały nasz świat się rozleciał. (…) Od tego momentu, gdziekolwiek bym nie poszedł, byłem stygmatyzowany. Wszystkich nas traktowano jak ćpunów. Pozostali studenci się nas wyrzekli, jak gdyby żaden z nich nigdy wcześniej ani później nie palił trawki, ani nie brał koki.

– Lenny zaparkował swój samochód, niebieskiego Nissana 300ZX, zaraz naprzeciwko wejścia do naszego akademika. Przez kilka tygodni po jego śmierci mijałem to auto. Każdego dnia. To powodowało jeszcze większy zamęt w mojej głowie. Zresztą, przez pierwsze dwa tygodnie w ogóle nie wychodziłem ze swojego pokoju. Zamawiałem tylko pizzę Domino’s i na okrągło oglądałem „Żar młodości”.

Bill Simmons (pisarz i dziennikarz sportowy): – Myślałem ostatnio o Lenie Biasie. Rozmawiałem z kumplem ze studiów na temat kłopotów Shawna Kempa z kokainą, przez które wylądował na odwyku tuż przed rozpoczęciem play-offów. Żaden z nas nie potrafił zrozumieć, w jaki sposób profesjonalny sportowiec może kombinować coś z kokainą po śmierci Lenny’ego.  Mój kolega powiedział: „Pamiętam śmierć Biasa. Poczułem wtedy lęk przed Bogiem”.

– Zgodziłem się, też go poczułem. Każdy poczuł. To było jak wielkie pranie mózgów dla całej młodzieży – nie bierzcie koki. Len Bias był ludzką anty-reklamą narkotyków. Może to właśnie jest jego dziedzictwo? Potem zmieniliśmy temat, ale… Złapałem się, że wciąż rozmyślam o tym wieczorem. Dlaczego to akurat dziedzictwo Lena Biasa? Dlaczego nie padło na kogoś innego? A przede wszystkim – dlaczego, po tych wszystkich latach, wciąż mnie to tak bardzo obchodzi?

Joanna Sullivan (studentka na uniwersytecie w Maryland): – Lenny był wielką częścią mojego studenckiego życia. Oglądanie go na parkiecie było oczywiście niesamowite. Ale był przede wszystkim ważną postacią poza boiskiem. Kimś w rodzaju celebryty na kampusie, zawsze otoczonego wianuszkiem kobiet. Mieszkał w tym samym apartamentowcu co ja, więc często miałam okazję go spotykać. Jego śmierć kompletnie nas wszystkich zmiażdżyła.

– Mój ostatni rok studiów był naznaczony przez tę tragedię. Cały czas krążyły między nami ekipy telewizyjne. Odszedł Lefty Driesell. Wydział sportowy się rozpadł. Działałam wtedy jako stażystka wieczornego pisma, opisywałam niektóre wydarzenia. Najbardziej pamiętam czuwanie, które Lonise Bias zorganizowała na deptaku. Jej uduchowiony wizerunek, gdy trzymała w dłoniach świecę i starała się zachować stoicki spokój. Ten widok do dzisiaj jest przy mnie. Zawsze się zastanawiałam, jak ona może to wszystko wytrzymać.

Sonya Cradle holds a poem she wrote in memory of her friend Len Bias, college basketball, during a wake for Bias at a church Sunday evening on June 22, 1986 in Washington. Bias died of an apparent heart attack in his University of Maryland dormitory Thursday. (AP photo/Tom Reed)

Sonya Cradle, jednak z koleżanek Lenny’ego, trzyma w dłoniach wiersze, które dla niego napisała. (WTOP)

Danny Ainge (zawodnik Boston Celtics): Spotkałem się z tym chłopakiem w Bostonie, jakoś koło południa. Podpisał kontrakt z Reebokiem, ja też miałem z nimi umowę. Rano, już następnego dnia, zatrzymałem się na stacji benzynowej żeby zatankować. To właśnie sprzedawca mi powiedział, że Len Bias nie żyje. Nie uwierzyłem. „Oszalałeś? Oczywiście, ze żyje. Widziałem się z nim parę godzin temu” – odpowiedziałem. To było nieprawdopodobne. Szokujące. Wyglądał na najszczęśliwszego dzieciaka na planecie, spełniły się wszystkie jego marzenia.

Bob Wagner (trener sekcji koszykarskiej Northwestern High School): – Miał opinię chłopaka, który nigdy nie dotyka narkotyków. Mimo to – często z nim rozmawiałem o zagrożeniach z nimi związanych. Lenny trzymał się z paroma kolesiami, o których wiedziałem, że biorą. Zawsze mi powtarzał: „Ludzie zdają sobie sprawę, że ja nie biorę, więc w czym problem?”. Myślę, że płynie z tego główna nauczka – czasem wystarczy tylko ten jeden, jedyny raz. Kiedy przychodzi wybierać między dobrem a złem, trzeba się zdecydować, nie można prosić o czas. Życie to nie koszykówka.

Brian Waller (przyjaciel Biasa z liceum): – Często rozmawialiśmy, że mogą się zdarzyć pewne sytuacje, w których będziemy zmuszeni do wzięcia narkotyków. Wiedzieliśmy, że musimy być silni i trzymać się od tego z daleka. Wiesz, jestem przekonany, że wciąż by tutaj był, gdybym towarzyszył mu tamtej nocy. Będę dźwigał brzemię tej świadomości do końca swoich dni.

Jay Bilas (dziennikarz zajmujący się sportem uniwersyteckim): – Ta śmierć nigdy nie zostanie zapomniana. Ludzie z generacji moich rodziców dzielą swoje czasy na te przed i na te po zamachu na prezydenta Kennedy’ego. Ja dzielę czas swojego życia na przed i po śmierci Lena Biasa.

Red Auerbach składa symboliczną koszulkę Biasa na ręce jego ojca. Numer trzydziesty. Ten specjalny, nowy, o którym Lenny poinformował sprzedawcę w sklepie. (AP Photo)

Michael Weinreb (publicysta sportowy): – Media były wtedy bardzo naiwne w temacie narkotyków. Niewielu potrafiło sobie wyobrazić, że człowiek tak zdrowy, tak wysportowany i muskularny może tak po postu umrzeć od czegoś takiego jak kokaina. Nie mówiliśmy przecież o Johnie Belushim. Bias nie doprowadził swojego ciała do skraju wytrzymałości. Wręcz przeciwnie.

Dave Statter (reporter telewizyjny, jako jeden z pierwszych relacjonował wydarzenia po śmierci Biasa): – Około godziny siedemnastej wszedłem ponownie na antenę. Podałem lakoniczną wiadomość, którą potwierdziliśmy uprzednio w kilku źródłach – w organizmie Lena Biasa wykryto kokainę. Nikt oprócz nas nie podawał tej informacji. Wtedy rozpoczęła się burza telefonów do redakcji, ludzie byli wściekli. Grozili mi śmiercią. Wkrótce kolejne stacje podjęły temat, powołując się nie tylko na naszą redakcję, ale również na moje nazwisko. Jako tego, kto pierwszy podał kokainowy wątek. Mój ojciec słuchał wtedy radia wracając autem do domu i pomyślał: „Mam nadzieję, że Dave ma rację. Jeśli nie, wkrótce znowu się do nas wprowadzi”.

– Około 22:15 mój współpracownik przekazał mi kopię tekstu do kolejnego wejścia na antenę. Był tam szczegółowy opis wydarzeń z Washington Hall, streszczający ostatnie godziny przed śmiercią Biasa. Opowieść o kopcu kokainy i jego słowach: „Jestem „Koniem”, poradzę sobie”. Byłem trochę sceptyczny, żeby to przeczytać, ale kolega był absolutnie pewny tych informacji. Jego historia jeszcze bardziej rozwścieczyła ludzi. Potem się okazało, że była co do joty prawdziwa.

Jake Robinson (publicysta sportowy): – Tamtego dnia moja mama wysłała mnie do sklepu po drobne zakupy, chleb i colę. Wskoczyłem na deskorolkę, ale szybko zatrzymała mnie koleżanka z sąsiedztwa. Nigdy nie zapomnę jej wyrazu twarzy, tego bólu i szoku. Kiedy zapytałem ją, co się takiego stało, powiedziała mi rzecz tak okrutną i niewiarygodną, że musiałem zapytać ponownie. Zakładając, że to jakiś pozbawiony wyczucia żart. Powtórzyła trzęsącymi się wargami: „Len Bias umarł od przedawkowania kokainy”.

– Oboje sterczeliśmy w tym samym miejscu chyba przez godzinę, czekając na puentę tego ponurego dowcipu. Nigdy nie nadeszła. Pojechałem do sklepu. Do dziś nie potrafię wyjaśnić swoich rozmyślań: „Co ona gada? Gówno wie o sporcie, nie zna się na koszykówce. Nie wiem, po co mnie tak wkręca, ale ja mam to w dupie, nie dam się nabrać”. Wróciłem z zakupami do domu i chciałem włączyć telewizor, przekonując samego siebie, że ktoś robi sobie jaja z mojej naiwności. Wtedy zobaczyłem wyraz twarzy mojej mamy. Ona też była głupią dziewczyną, która nie znała się na sporcie. Ale nigdy by mnie nie okłamała.

Kevin McHale (zawodnik Boston Celtics): – Ta tragedia jest dla nas brutalnym przebudzeniem. Śmierć czai się tuż za rogiem. Musimy zrobić coś, żeby zmniejszyć szanse na kolejne nieszczęście. Jeżeli Red (Auberbach) sobie życzy, mogę poddać się testom na obecność narkotyków w każdej chwili. I to samo polecam wszystkim innym zawodnikom. Śmierć Lenny’ego powinna otworzyć nam oczy – związek zawodników razem z władzami ligi powinien obrać jak najtwardsze stanowisko przeciwko narkotykom.

John Salley (zawodnik Detroit Pistons): – Len Bias prawdopodobnie byłby najlepszym zawodnikiem w historii. Wszyscy to wiedzieli. Michael Jordan to wie. Zdaję sobie sprawę, że to dzisiaj brzmi jak wariactwo, ale wyczuwał to każdy, kto widział go w akcji. Miał ponad dwa metry wzrostu, potrafił zdobyć z łatwością trzydzieści punktów w meczu. Bronił, trafiał z dystansu, a jak wyskoczył, to prawie wylatywał poza halę. Przypominam sobie, jak sam Larry Bird mówił: „jak ten dzieciak do nas wreszcie przyjdzie, oddaję mu piłkę”. Celtics wygraliby z nim pięć mistrzowskich tytułów.

*

Śmierć Lena Biasa była porażką.

Przegrała przede wszystkim uczelnia w Maryland, której reputacja została potężnie zszargana, a wizerunek ich programu edukacyjnego dla młodych sportowców legł po prostu w gruzach. Okazało się po dokładniejszych badaniach, że 20% zawodników koszykarskiej drużyny Terrapins spróbowało już w swoim młodym życiu kokainy. Sam Bias czynił to wielokrotnie. Początkowo starano się go bronić, sugerując, że feralnej nocy zażył kokę po raz pierwszy i stąd tak tragiczne skutki przedawkowania. Nic podobnego – młody gwiazdor urządzał kokainowe imprezy regularnie, potężną dawkę białego proszku znaleziono również pod siedzeniem pasażera w jego Nissanie.

Nie było mowy o przypadku, spisku, zbiegu niefortunnych okoliczności. Bias pisał na siebie wyrok długimi miesiącami, aż wreszcie gilotyna runęła w dół. To nie był pech, po prostu wyczerpał się limit szczęścia.

Łatwo się o tym opowiada z perspektywy 2018 roku, na dodatek poza Stanami Zjednoczonymi. Latem 86′ nikt nie chciał zaakceptować niewygodnych faktów. Szukano kozłów ofiarnych, łapano się – niczym tonący brzytwy – coraz bardziej rozpaczliwych, bzdurnych teorii na temat śmierci koszykarza. Trudno było zrozumieć, że tak fenomenalnie utalentowany chłopak, stawiany za wzór młodego, czarnego sportowca mógł tak po prostu przedawkować. Roztrwonić swój dar w tak prozaicznie głupi sposób. Ciemniejsza strona jego osobowości nie była powszechnie znana – uchodził za ideał sportowca, którego spotkała szalona niesprawiedliwość.

Prawda była brutalna – Lenowi nikt nie dosypał śmiertelnej porcji kokainy do herbaty, nie topił depresji w nałogach. Po postu – bawił się i z białego proszku usypywał pomnik swojej próżności.

Nie mieściło się to społeczeństwu w głowie. Kokaina? Każdy, ale nie on. Zwłaszcza, że rodzinne miasto Lena miało być wzorem dla Ameryki. Tylko tam, w całych Stanach Zjednoczonych, notowano w drugiej połowie lat osiemdziesiątych rosnący dochód per capita, jeżeli wziąć pod lupę miejscowości zamieszkałe w większości przez czarnoskórych. Bias miał być sportową emanacją tego sukcesu ekonomiczno-społecznego i żywym dowodem na to, że Afroamerykanie naprawdę są w stanie zbudować wartościową, przyzwoitą społeczność. Mityczną „klasę średnią”. Zdolny, z dobrego domu, poświęcony realizacji marzeń. A tu taki gong.

Według policyjnych raportów, Lenny w ciągu kilku ostatnich miesięcy przed śmiercią przynajmniej pięciokrotnie zażył tak olbrzymią dawkę narkotyku, że balansował na granicy życia i śmierci. Miał wręcz szczęście, że przeżył tak długo. Załatwił go czysty towar, 98% koksu w koksie. Studenci z uniwersytetu w Maryland – jak widać – znali odpowiednich dostawców i nie wciągali byle gówna, kupionego pokątnie od ulicznego dilera. Kokaina była dla nich symbolem statusu społecznego. Czuli się elitą, wyjątkową kastą. Zwłaszcza sportowcy. Wciągali proszek niczym celebryci, zamiast palić skręty jak pospolite lumpy.

Uczelnią wstrząsnęło. Robotę stracił Lefty i kilku jego współpracowników. Słynny coach najpierw został od pierwszego zespołu, a potem zmuszony do rezygnacji – do dziś nie poczuwa się do winy i uważa, że poświęcono go w ofierze, celem uspokojenia nastrojów. Cóż – kokainy podopiecznemu do nosa nie wsadzał, to fakt. Jak to jednak możliwe, że Bias bez problemu przechodził przez wszystkie testy na zawartość dragów? Czy naprawdę można było przeoczyć, że najważniejszy zawodnik zespołu i kilku jego najbliższych kumpli z drużyny regularnie ma ślady po mące na czubku nosa?

– Żałuję tylko, że nie zaprosiłem go do siebie na kolację z okazji wyboru w drafcie – zarzekał się Driesell.

Komentarz Lefty’ego z perspektywy czasu brzmi śmiesznie. Udawał Greka, czy rzeczywiście tak niewiele wiedział o swoich podopiecznych? Warto też zwrócić uwagę, jak bardzo przy zadawaniu pytań asekuruje się prowadzący. Wszyscy bali się mrocznej prawdy o śmierci Biasa.

Przegrali również kumple Biasa, których stygmatyzowano i posądzano o to, że wpędzili swojego genialnego, wcześniej nieskazitelnie czystego kolegę w narkotykowe kłopoty. Najpierw winowajcą został oczywiście obwołany Brian Tribble – jedyny z obecnych przy śmierci Lenny’ego, który nie grał w już w zespole Terrapins. A skoro był człowiekiem z zewnątrz, to natychmiast nasuwała się hipoteza, że to on przyniósł ze sobą całe kokainowe nieszczęście. Intruz, który zatruł towarzystwo paskudnym nałogiem. Sprowadził niewinne owieczki na manowce.

W procesie związanym z tragiczną śmiercią koszykarza niczego jego kumplowi nie udowodniono, ława przysięgłych nie uznała go winnym, podobnie jak pozostałych imprezowiczów. Uznano, że nie ma wystarczających dowodów, by ponad wszelką wątpliwość ustalić, kto załatwił koks dla całego towarzystwa. Choć – biorąc pod uwagę późniejszą działalność Briana – wydaje się być dość oczywiste, że to on skombinował narkotyki, które następnie lądowały w nosach studentów z Maryland. Tribble wykorzystał później śmierć Biasa żeby… nabić sobie trochę sławy w dilerskim półświatku. Zrobił mnóstwo kontaktów, otwierały się przed nim kolejne drzwi. W Waszyngtonie odbywały się imprezy firmowane jego nazwiskiem – każdy doskonale wiedział, jakich dodatkowych atrakcji może się podczas takich dyskotek spodziewać.

Niedoszły sportowiec poleciał z rozmachem – zajął się przemytem i dystrybucją narkotyków wewnątrz kraju. W końcu wpadł i odsiedział nawet parę lat za kratami. Dzisiaj przedstawia siebie jako „spokojnego i rodzinnego obywatela, który dba o żonę i psa”.

Przegrał David Stern. Nie dostał wymarzonej rywalizacji na linii Jordan – Bias, a zamiast tego miał na głowie kolejny w burzliwych dziejach NBA skandal narkotykowy. W latach siedemdziesiątych tego rodzaju ekscesy skutecznie odstraszały publiczność od ligi, pojawiło się zatem zagrożenie, że rosnąca popularność basketu zostanie mocno zachwiana. Szczęście w nieszczęściu było takie, że Bias nie zdążył zadebiutować w barwach Celtics. Można było zatem wymiksować się ze skandalu i przy okazji uderzyć w akademicki basket.

Przegrali przy okazji Celtics, na czele z Redem Auerbachem – jego legendarne zdolności profetyczne tym razem się nie sprawdziły. Ekipa z Bostonu miała przedłużyć swoje panowanie na wiele następnych lat, tymczasem na kolejny mistrzowski pierścień przyszło jej zaczekać przeszło dwie dekady. Po drodze, w równie tragicznych okolicznościach, stracili jeszcze jednego obiecującego zawodnika – Reggiego Lewisa. Nawet tak potężna organizacja nie mogła przyjąć na szczękę dwóch ciosów tego kalibru i wyjść z tego bez szwanku. To był ciężki nokaut.

Przegrali politycy, którym dopiero medialna awantura wokół śmierci Biasa dała do zrozumienia, że amerykańskie prawodawstwo w dziedzinie walki z narkotykami jest kompletnie przestarzałe, nie nadąża za przebiegłością dilerów. I skalą ich działalności. W trybie nadzwyczajnym przepchnięto przez Kongres – z poparciem obu partii – ustawę anty-narkotykową. Napisaną na bazie pierwszych (i, jak się potem okazało, błędnych) ustaleń, jakoby Bias zmarł w efekcie inhalacji spalonego cracku, a nie wciągnięcia sproszkowanej kokainy prosto do nosa. W walkę z plagą cracku na ulicach amerykańskich miast włączyła się również pierwsza dama, Nancy Reagan, występując ze słynną kampanią społeczną „Po prostu powiedz: nie!”.

Bojownicy o prawa afroamerykańskiej społeczności do dziś uważają tamte działania za skrajnie rasistowskie i wymierzone wyłącznie w drobnych dilerów z czarnych dzielnic, a nie potężnych, narkotykowych baronów. W domyśle – białych. Cele zapełniły się czarnoskórymi i Latynosami, których przyłapano z towarem. Wyroki były bezwzględne.

Nowe prawo nieformalnie nazywano „Ustawą Lena Biasa”.

Prędko się okazało, że – być może szlachetna w swych zamierzeniach – walka z narkotykowym biznesem przerodziła się w histerię. Derrick Curry, przyjaciel rodziny Biasów, został schwytany przez patrol wraz z dwójką kumpli, siedział w należącym do jednego z nich samochodzie. Okazało się, że pod tylnym siedzeniem auta znajdowała się paczka z kokainą i marihuaną. Choć Curry nie był do tamtej pory notowany, liczni świadkowie zapewniali o jego niewinności i nie udowodniono mu żadnych powiązań z narkotykowym półświatkiem – poza wycieczką nie tym autem co trzeba – został skazany na dziewiętnaście lat pozbawienia wolności. Wyszedł po ośmiu, ułaskawił go Bill Clinton.

W 1985 roku tylko dziewięć tysięcy więźniów odsiadywało wyroki związane z przemytem i dystrybucją narkotyków. W 2016 roku – 85 tysięcy. Szaleństwo, a może po prostu skuteczność? Albo jedno i drugie.

*

W całej tej tragedii wciąż najważniejsza pozostaje wiadomość, że każdy może upaść. Niezależnie od tego jak jesteś silny, na jak potężnego wyglądasz i jak wspaniałe masz ciało, i jak świetnym koszykarzem jesteś. Jeżeli wkraczasz na złą ścieżkę, zło cię tam spotyka.
Kenny Smith, dwukrotny mistrz NBA

*

Lonise Bias do dziś uważa, że jej syn tylko raz miał styczność z kokainą. Ten jeden, jedyny, śmiertelny raz.

Niestety, jej dramat nie zakończył się na śmierci pierwszego syna. W grudniu 1990 roku zastrzelony został Jay Bias, młodszy brat Lenny’ego, równie utalentowany koszykarz. Jay wyzionął ducha w tym samym szpitalu, na tym samym piętrze. Morderca wpakował 20-letniemu chłopakowi dwie kule w plecy. W biały dzień, na parkingu przed centrum handlowym. Porachunki ganów? Skąd. Ktoś mu doniósł, że Jay flirtował z jego partnerką. Furia zaowocowała bezwzględnym mordem. – Chciałam rzucić ręcznik. Błagałam Boga, żeby i mnie zabrał już z tego świata – wspominała Lonise. – Nie zdajemy sobie sprawy, jak udane mamy życie, dopóki nie pojawią się w nim koszmary. Kiedy człowiek doświadcza takich tragedii, trudno się po prostu obudzić, wstać i dalej żyć.

Jay Bias rozpacza na pogrzebie brata. Cztery lata później również pożegnał się ze światem w tragicznych okolicznościach. (ESPN)

Ale Lonise żyje. I to jeszcze jak. Miłość do dwóch utraconych synów zagospodarowała w swojej fundacji, za pośrednictwem której stara się pomagać zagubionym dzieciakom, zanim te wylądują w pierdlu z powodu narkotykowych kłopotów. Kilku prezydentów Stanów Zjednoczonych zapraszało ją do konsultacji społecznych przy zmianach w legislacji, dotyczących przestępstw związanych z kokainą.

Czy jej pierwszy syn rzeczywiście był aż tak zdolnym koszykarzem, jak się dzisiaj spekuluje? Może to tylko rozdmuchany mit i jego kariera byłaby jedną z tysięcy przeciętnych karier, a nie wyzwaniem dla „Jego Powietrzności” Jordana?

To chyba bez znaczenia.

Obalanie tego rodzaju legend mija się z celem, nawet jeżeli są ku temu argumenty. Może James Dean wcale nie był aż tak genialnym aktorem i rozmieniłby się na drobne, grając w gównianych filmach? A Tupac Shakur nie był aż tak ponadczasowym raperem, jak nam się dzisiaj wydaje i zanudzałby nas wszystkich zwrotkami dogrywanymi do piosenek popowych chałturników? Przedwczesna śmierć, jeżeli wydarzy się w odpowiednio dramatycznych okolicznościach i dotknie odpowiednio utalentowanej osoby, zawsze rozbudza dodatkowe emocje i wznieca spekulacje, które z biegiem lat przepoczwarzają się w fakty. Nawet jeżeli ich stosunek do prawdy był w istocie dość luźny.

I niech tak zostanie. Niech „Frosty” na wieki pozostanie tym nieobecnym ogniwem w łańcuchu dziejów NBA, którego zabrakło, by zapobiec dominacji Chicago Bulls w latach dziewięćdziesiątych.  Ważniejszą zdaje się refleksja, czy śmierć Lena Biasa w sposób naprawdę istotny wryła się w społeczeństwo, czy trwale zmieniła mentalność sportowców. Również tych, którzy aktualnie rozkręcają swoje kariery. Krótkofalowo – na pewno. Charles Barkley (członek Dream Teamu z 1992 roku) opowiadał, że pod koniec lat osiemdziesiątych bał się nawet spojrzeć w kierunku kokainy. Zrozumiał, czym to grozi. Jednak wielu dowodzi, że to był przełom o jeszcze większym, historycznym znaczeniu, a nie tylko straszak dla pokolenia dzisiejszych pięćdziesięciolatków. Śmierć, która tąpnęła umysłami niczym zamach na Martina Luthera Kinga.

Może to też jest mit?

Charles „Lefty” Driesell nie ma wątpliwości: – Śmierć Lena Biasa nie zmieniła nic.

***

lenbiasgravestone_crop_exact" width="640" height="427" srcset="http://didiervandeskelde.be/wp-content/uploads/2020/04/lenbiasgravestone_crop_exact.jpg 640w, https://weszlo.com/wp-content/uploads/2018/12/lenbiasgravestone_crop_exact-300x200.jpg 300w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px"/></p>
<h4 style=***

Michał Kołkowski

źródła: Washington Post, ESPN, TERP, Chicago Tribune, Pressbox Online, WTOP, DJ6Smith, Drug Warrant, Los Angeles Times, Dave Statter, The Undefeated, Sports lllustraded, NBC News
„The Boston Celtics” Michael D. McClellan; „Lenny, Lefty and The Chancellor: The Len Bias tragedy and the search for reform in big-time college basketball” C. Fraser Smith; „Red Auerbach’s winning ways” pod redakcją New World City; „The book of basketball” Bill Simmons; „Unfinished buisiness” Jack McCallum, “Smoke and Mirrors : The War on Drugs and the Politics of Failure” Dan Baum.

fot. newspix.pl

Legalni bukmacherzy internetowi 2019